Akreditiflerde Sigorta Belgesi: UCP 600 Madde 28 ve ISBP 821’e Göre Sigorta Poliçesi Hazırlama

Akreditif kapsamında uygun ibrazın gerçekleştirilebilmesi için yalnızca akreditif şartlarının yerine getirilmesi yeterli değildir. Belgelerin; akreditif şartlarına, UCP 600’ün uygulanabilir hükümlerine ve ISBP 821’de yansıtılan uluslararası standart bankacılık uygulamasına uygun olarak hazırlanması gerekir. Bankalar, sigorta belgesini yalnızca akreditifte açıkça yazılı şartlara göre değil; akreditif UCP 600’e tabi ise UCP 600 Madde 28 ve ISBP 821’de yansıtılan uluslararası standart bankacılık uygulaması çerçevesinde de inceler. Bu gerekliliklere uyulmaması ibrazın rezervli bulunmasına neden olabilir.

Örneğin; uluslararası ticarette neredeyse hiçbir akreditif metninde, sigorta poliçesinin tüm orijinallerinin bankaya ibraz edilmesi gerektiği açıkça belirtilmez. Ancak, sigorta poliçesi üzerinde "3 adet orijinal" düzenlendiği yazılıysa, akreditif şartlarında yalnızca 1 adet orijinal istenmiş olsa dahi tüm orijinal nüshaların bankaya sunulması zorunludur. Ayrıca; poliçenin kim tarafından imzalanması gerektiği veya düzenlenme tarihinin yükleme tarihinden sonra olmaması gerektiği gibi birçok detay, genellikle akreditif metninde açıkça yer almasa da UCP 600 Madde 28 ve ISBP 821’de yansıtılan uluslararası standart bankacılık uygulaması çerçevesinde belge incelemesinde dikkate alınır.

Akreditiflerdeki temel prensiplerden biri şudur: Akreditifte aksi belirtilmedikçe UCP 600 ve ISBP 821 hükümleri uygulanır. Bu prensip şu sonuçları doğurur:

• Amir banka, UCP 600 veya ISBP 821’deki bazı hükümleri akreditif şartlarıyla geçersiz kılabilir veya kapsam dışı bırakabilir.
• Akreditif şartlarında açıkça yasaklanan bir koşul, UCP 600’ün izin verdiği bir durum olsa dahi uygulanamaz.
• Aksi durumda; kurallar uyarınca rezerv doğuracak bir unsur, akreditif metni buna açıkça izin veriyorsa rezerv konusu olmaktan çıkar.

Bu nedenle belge hazırlığı sürecinde akreditif metni baştan sona, bütünsel bir bakış açısıyla değerlendirilmelidir.

UCP 600 kuralları ve ISBP 821 kapsamında sigorta belgesi hazırlanırken şu hususlara dikkat edilmelidir:

Bir sigorta poliçesi, sigorta sertifikası veya sigorta deklarasyonu gibi bir sigorta belgesi şu taraflardan biri tarafından düzenlenmeli ve imzalanmalıdır:

• Sigorta şirketi,
• Sigorta yüklenicisi (underwriter),
• Acenteler veya vekiller.

Eğer belge bir acente veya vekil tarafından imzalanıyorsa, sigorta şirketi veya sigorta yüklenicisi adına imza atıldığı açıkça belirtilmelidir.

• Sigorta belgesi üzerinde birden fazla orijinal nüsha düzenlendiği ibaresi varsa (örneğin: "Original 1/3, 2/3, 3/3"), tüm orijinal nüshalar ibraz edilmelidir.

• Akreditif şartlarında Insurance Certificate (Sigorta Sertifikası) istenmesi durumunda Insurance Policy (Sigorta Poliçesi) ibraz edilebilir. Ancak bunun tersi geçerli değildir; akreditifte açıkça sigorta poliçesi talep edilmişse, bunun yerine sigorta sertifikası ibraz edilmesi kesin bir rezerv (uygunsuzluk) sebebidir ve söz konusu belge banka tarafından reddedilir.
• UCP 600 - Madde 28(c)'ye göre Cover Note kabul edilmez.

• Sigorta belgesinin düzenlenme tarihi, ilgili taşıma belgesinde belirlenen sevk/yükleme tarihinden sonraki bir tarih olmamalıdır.
• Eğer sigorta belgesi , ilgili taşıma belgesinde belirlenen sevk/yükleme tarihinden sonraki bir tarihte düzenlenmişse, belge üzerinde sigortanın sevk/yükleme tarihinden geç olmayacak şekilde yürürlükte olduğu açıkça gösterilmelidir.
• Sigorta belgesi, akreditifte öngörülen taşıma süresini ve güzergâhı kapsayan teminatı açıkça göstermeli; belge üzerinde bu kapsamı daraltan veya tazmin talebini akreditif şartlarıyla çelişecek şekilde engelleyen bir sınırlama bulunmamalıdır.

• Sigorta belgesi sigorta tutarını göstermeli ve döviz cinsi akreditif döviz cinsi ile aynı olmalıdır.
• Akreditif şartlarında belirtilen bir tutar veya bir oran var ise (örneğin %120) sigorta tutarı minimum bu tutar/oran kadar olmalıdır.
• Akreditifte bir oran veya tutar belirtilmemiş ise sigorta tutarı malların CIF veya CIP değerinin en az %110'u kadar olmalıdır ve bu tutar minimum teminat olarak kabul edilir.
• CIF veya CIP değerinin belgelerden belirlenemediği durumlarda, minimum sigorta tutarı UCP 600 Madde 28(f)(ii) çerçevesinde ayrıca değerlendirilir. Böyle bir durumda sigorta tutarı; ibraz kapsamında honour veya negotiation talep edilen tutar ya da faturada gösterilen brüt mal değeri esas alınarak, bunlardan yüksek olanının en az %110’u olacak şekilde belirlenir.

• Sigorta belgesi en azından akreditifte belirtilen teslim alma veya yükleme yeri ile akreditifte belirtilen boşaltma veya nihai varış yeri arasındaki risklerin sigorta kapsamında olduğunu göstermelidir.
• Akreditif şartlarında sigorta kapsamının depodan depoya olması (yani from warehouse to warehouse) isteniyorsa, sigorta belgesi bu kapsamı veya aynı etkiyi doğuran benzer bir ifadeyi açıkça içermelidir.