Akreditiflerde Belgelerin Düzenlenme Tarihleri: UCP 600 ve ISBP 821 Kuralları

Akreditif kapsamında vesaik hazırlığı sürecinde en kritik teknik detaylardan biri belgelerin tarihleridir. Vesaikin uygunluğu incelenirken yalnızca akreditif metnindeki özel şartlar değil; UCP 600’ün uygulanabilir hükümleri ve ISBP 821’de yansıtılan uluslararası standart bankacılık uygulaması da dikkate alınır. ISBP 821, UCP 600’ü değiştiren bir kural metni değil; UCP 600 kapsamında belgelerin nasıl inceleneceğini açıklayan uluslararası standart bankacılık uygulaması rehberidir.

UCP 600 ve ISBP 821 çerçevesinde bazı belge türlerinde tarih bilgisi; belgenin geçerliliği, yükleme/taşıma tarihinin tespiti, ibraz süresinin hesaplanması veya sigorta teminatının başlangıcının belirlenmesi açısından zorunlu ya da kritik niteliktedir. Bu nedenle, akreditif metninde ayrıca belirtilmemiş olsa dahi, ilgili belge türüne uygulanan UCP 600 hükmü ve ISBP’de yansıtılan uluslararası standart bankacılık uygulaması dikkate alınmalıdır.

ISBP 821’in A11 paragrafında, tarih bilgisi içermesi gereken veya tarih bilgisi bakımından özel değerlendirmeye tabi olan belgeler genel olarak aşağıdaki şekilde ele alınmaktadır:

• Poliçe (Draft): Poliçe üzerinde bir düzenlenme tarihinin bulunması şarttır.

• Sigorta Poliçesi (Insurance Policy): Sigorta belgesi, düzenlenme tarihini veya sigorta teminatının hangi tarihten itibaren geçerli olduğunu göstermelidir. Sigorta belgesi yükleme tarihinden sonra düzenlenmişse, teminatın yükleme tarihinden itibaren veya daha önceki bir tarihten itibaren geçerli olduğu belge üzerinden anlaşılmalıdır.

UCP 600 Madde 19-25 kapsamında düzenlenen aşağıdaki taşıma belgelerinde, belge türüne göre düzenlenme tarihi, yükleme tarihi, teslim alma/taking in charge tarihi, dispatch tarihi, on board tarihi veya kabul/taşıma tarihi gibi tarih bilgileri önem taşır. Hangi tarihin “yükleme tarihi” veya ibraz süresinin başlangıcı olarak dikkate alınacağı, ilgili taşıma belgesinin türüne ve UCP 600’ün ilgili maddesine göre belirlenir.

• Çok Amaçlı Taşıma Belgesi (Multimodal Transport Document)
• Konşimento (Bill of Lading)
• Ciro Edilemez Deniz Taşıma Senedi (Non-Negotiable Sea Waybill)
• Charter Party Konşimento (Charter Party Bill of Lading)
• Hava Taşıma Belgesi (Air Transport Document)
• Karayolu, Demiryolu veya İçsuyolu Taşıma Belgeleri
• Kurye Makbuzu ve Posta Makbuzları

Akreditif şartlarında poliçe, sigorta belgesi veya taşıma belgeleri dışındaki bir belgenin (örneğin paketleme listesi veya sertifikalar) tarih içermesi talep edilmişse, bu zorunluluk şu yöntemlerle karşılanabilir:

• Belge üzerinde doğrudan bir düzenlenme tarihi belirtilebilir.
• Aynı ibraz içerisindeki başka bir belgenin tarihine atıfta bulunulabilir (Örneğin: “Date as per Bill of Lading No. 12345”).
• Aynı ibrazdaki başka bir belge üzerinde kayıtlı bir olaya referans verilebilir (Örneğin: “By the date of inspection being indicated on an inspection certificate...”).

Akreditifte yalnızca "Gözetim Sertifikası" (Inspection Certificate) veya "Analiz Sertifikası" (Analysis Certificate) gibi belgelerin sunulması istenmiş ve bu belgenin yükleme öncesi düzenlenmesi ya da yükleme öncesi bir olayı kanıtlaması şart koşulmamışsa, belgenin düzenlenme tarihinin yükleme tarihinden sonra olması tek başına rezerv sebebi olmayabilir. Ancak akreditif, gözetim veya analiz işleminin yükleme öncesinde yapılmasını şart koşuyorsa, belge içeriği veya tarihi bu şartı karşılamalıdır.

Uygulamada bazı belgelerde hem genel bir "düzenlenme tarihi" hem de imza bölümünde ayrı bir "imza tarihi" yer aldığı görülmektedir.