Akreditif Kapsamında Fatura (Commercial Invoice) Hazırlarken Kontrol Listesi

Fatura (Invoice, Commercial Invoice), bir akreditif kapsamında talep edilebilecek en temel belgelerden biridir. Lehtar tarafından amir adına düzenlenir ve temel olarak malın tanımını, birim fiyatını, miktarını, değerini ve akreditif şartlarında belirtilen diğer bilgileri içerir.

Fatura, UCP 600'ün 18. maddesi ile ISBP 821'in C1-C15 paragrafları arasında ayrıntılı olarak ele alınmıştır. Ayrıca, UCP 600'ün 30. maddesi toleranslarla ilgili hususları kapsamaktadır. Eğer devredilebilir bir akreditif söz konusuysa, UCP 600'ün 38. maddesi de dikkate alınmalıdır. Akreditif kapsamında fatura hazırlanırken, UCP 600 ve ISBP 821'in ilgili maddelerinin mutlaka göz önünde bulundurulması gerekmektedir.

Akreditif kapsamında uygun ibraz gerçekleştirilmesi için yalnızca akreditif şartlarının yerine getirilmesi yeterli değildir.

Belge hazırlarken 'akreditifte aksi belirtilmedikçe' kuralı da her zaman göz önünde bulundurulmalıdır.

Amir banka, UCP 600 ve/veya ISBP 821'in bazı maddelerini kapsam dışında bırakabilir ve bunu akreditif şartlarında açıkça belirtebilir. Bazı durumlarda, UCP 600 ve/veya ISBP 821 kurallarında izin verilen bir husus akreditif şartlarında yasaklanabilir ya da bu kurallara göre rezerv konusu olabilecek bir duruma akreditif şartlarında izin verilebilir.

Bu nedenle, belge hazırlanırken akreditif şartları mutlaka dikkatlice okunmalı ve doğru bir şekilde anlaşılmalıdır.

UCP 600 kuralları ve ISBP 821 kapsamında fatura hazırlanırken, rezerv riskini ortadan kaldırmak için yukarıda anlatılan hususlar da dikkate alınarak aşağıdaki soruların sorulması tavsiye edilir.

• Lehtar tarafından mı düzenlendi?
• Amir adına mı düzenlendi?
• Amirin unvanı ve adresi akreditif şartlarında yazılı olan unvan ve adres ile aynı mı? (adresin bire bir aynı olma zorunluluğu yoktur, ancak ilgili adreslerin akreditifte belirtilen ülke/şehir içinde olması gerekir.)
• Lehtarın adres ve unvanı akreditifte yer alan unvan ve adres ile aynı mı? (adresin bire bir aynı olma zorunluluğu yoktur, ancak ilgili adreslerin akreditifte belirtilen ülke/şehir içinde olması gerekir.)
• Fatura akreditifte istenen sayıda orijinal ve istenen sayıda kopya olarak düzenlendi mi?
• Fatura akreditif döviz cinsi ile aynı düzenlendi mi?
• Mal tanımı ve miktarı ile ilgili akreditif şartlarında yer alan tüm detaylar fatura üzerinde yer alıyor mu?
• Miktar, birim fiyat ve toplam tutar akreditif şartları ile uyumlu mu?
• Akreditif şartlarında toleranslar dahil izin verilen tutardan daha fazla tutarda yükleme yapıldı mı?
• Fatura tutarı akreditifin mevcut kullanılabilir bakiyesinin üzerinde mi?
• Teslim şekli akreditifte istenen ile aynı mı?
• Brüt ağırlık, net ağırlık, paket sayısı vb. bilgiler diğer belgeler üzerinde yazılı olan bilgiler ile uyumlu mu?
• Akreditifte fatura üzerinde yazılı olması istenen özel bir beyan var ise fatura üzerinde belirtilmiş mi?
• Akreditif şartlarında isteniyor ise; faturaya gerekli konsolosluk veya ticaret odası onayları alındı mı?
• Fatura üzerinde düzeltme varsa ve fatura ticaret odası veya konsolosluk onaylıysa, düzeltmeler ilgili kurumlar tarafından da imzalanmış mı?
• Mal tanımı akreditif ile uyumlu mu?
• Navlun ve sigorta ayrı ayrı gösterilmiş ise diğer evraklar ile uyumlu mu?
• Fatura üzerinde matematiksel hesaplamalar doğru mu? (birim fiyat x miktar, kalem fiyatların toplamı vb.)
• Akreditifte fatura üzerinde yer alması veya yer almaması gereken bir bilgi var mı ve bu şart yerine getirildi mi?
• Fatura üzerinde ''proforma'', ''provisional'' vb. bir ifade yer alıyor mu?
• Akreditif şartlarında isteniyor ise, imzalı mı? (akreditif şartlarında istenmiyorsa veya ayrıca herhangi bir beyanda bulunulmamış ise gerekli değildir.)