20.04.2024
Akreditif Şartlarında Yer Alan Tarih ve Zaman Aralıklarının Yorumlanması
Akreditif işlemlerinde tarih ve sürelerin doğru yorumlanması, belge inceleme sürecinin sağlıklı yürütülmesi ve rezerv riskinin önlenmesi açısından büyük önem taşımaktadır. Akreditif metinlerinde yer alan tarih ve zaman ifadeleri, tarafların yükümlülüklerini, belgelerin düzenlenme ve ibraz sürelerini, yükleme dönemlerini ve ödeme vadelerini doğrudan etkileyebilmektedir. Bu nedenle söz konusu ifadelerin uluslararası kabul görmüş kurallar çerçevesinde değerlendirilmesi gerekmektedir. UCP 600 ve ISBP 821 kuralları, akreditiflerde kullanılan tarih ve süre ifadelerinin yorumlanmasına ilişkin uluslararası standartları belirleyerek uygulamada yeknesaklığın sağlanmasına katkıda bulunmaktadır.
Aşağıda, akreditif metinlerinde sıklıkla karşılaşılan tarih ve zaman ifadelerinin kapsamı ile bunların nasıl yorumlanması gerektiği açıklanmaktadır.
'not later than 2 days after (date or event)'
- Akreditif metninde ''not later than 2 days after (tarih veya olay)'' ifadesi en geç tarih anlamına gelir. Yani bu ifadenin anlamı söz konusu olay ve belgenin tarihinin, belirtilen tarih veya olaydan en geç 2 gün sonra olabileceğidir. Bu sürenin aşılması halinde rezerv oluşacaktır. Bir bildirimin veya belgenin belirli bir tarihten veya olaydan önceki bir tarihi taşımaması (çok erken ibraz edilmemesi) gerekiyorsa bu husus akreditif şartlarında belirtilmelidir.
'at least 2 days before (date or event)'
- Akreditif metninde böyle bir ifade yer alıyorsa bunun anlamı , bir eylemin veya olayın söz konusu tarih veya olaydan 2 günden daha geç olmayan bir süre öncesinde gerçekleşmesi gerektiğidir. Olayın ne kadar erken gerçekleşebileceğine dair bir sınırlama yoktur.
'within'
- "Within" terimi bir sürenin hesaplanması amacıyla, bir tarih veya olayla bağlantılı olarak kullanıldığında, sürenin hesaplanmasında o tarihi veya olay tarihini hariç tutar. Örneğin, "within 2 days of (tarih veya olay) " ifadesi, söz konusu tarih veya olaydan 2 gün öncesinden başlayarak söz konusu tarih veya olaydan 2 gün sonrasına kadar olan 5 günlük bir süreyi ifade eder.
'presentation to be made within 14 November / presentation is to be made within credit validity'
- ''Within'' terimini bir tarih veya belirlenebilir bir tarih veya olaya değinen bir kayıt takip ettiğinde o tarihi veya olay tarihini dahil eder.
- Örneğin, ''ibraz 14 Kasıma kadar yapılacaktır (presentation to be made within 14 November)'' veya ''ibraz akreditif geçerlilik süresi içinde (presentation to be made within credit validity) yapılacaktır'' denildiği ve akreditifin vadesinin 14 Kasım olarak belirtildiği bir durumda, 14 Kasımın bir banka işgünü olması koşuluyla 14 kasımın ibraz için izin verilen son gün olduğu anlamına gelir.
'On or about'
- Bir olayın/eylemin, belirtilen tarihin 5 takvim günü öncesinden 5 takvim günü sonrasına kadar uzanan bir süre içinde (başlangıç ve bitiş tarihleri dahil) gerçekleşeceğine ve/veya yapılacağına ilişkin bir şart olarak yorumlanmalıdır.
'To, until, till, from, between, before, after'
- To, until, till, from ve between bir yükleme süresinin belirlenmesi için kullanıldıklarında belirtilen tarihi veya tarihleri de kapsar.
- Before ve after sözcükleri bir yükleme süresinin belirlenmesi için kullanıldıklarında belirtilen tarihi hariç tutar
- From ve after bir ödeme vadesinin belirlenmesi için kullanıldıklarında belirtilen tarihi hariç tutar. Örneğin, yükleme tarihinin 4 Mayıs olduğu bir akreditifte, ‘’10 days after the date of shipment’’ veya ‘’10 days from the date of shipment’’ bir ifade akreditif şartlarında yer alıyorsa; söz konusu tarih 14 Mayıs olacaktır.
'first half of month, second half of month, beginning of month, middle of month, end of a month'
- First half of month: Ayın 1’inden 15’ine kadar olan süreyi kapsar.
- Second half of month: Ayın 16’sından son gününe kadar olan süreyi kapsar.
- Beginning of month: Ayın 1’inden 10’una kadar olan süreyi ifade eder.
- Middle of month: Ayın 11’inden 20’sine kadar olan süreyi ifade eder.
- End of month: Ayın 21’inden son gününe kadar olan süreyi ifade eder.
Sonuç olarak akreditif metinlerinde kullanılan tarih ve zaman ifadeleri, taraflar arasında yanlış anlamaları önlemek için dikkatle yorumlanmalıdır. UCP 600 ve ISBP 821 kuralları, bu ifadelerin anlamlarını ve kapsamlarını netleştirmektedir. Bu nedenle, akreditif şartlarının doğru bir şekilde anlaşılması, ticari işlemlerin sorunsuz ilerlemesi açısından büyük önem taşır.