EXW ve DDP: Hangi Durumda Hangi Kural Tercih Edilmeli?

Uluslararası ticarette EXW (Ex Works) ve DDP (Delivered Duty Paid) kuralları, satıcı ve alıcı arasındaki sorumluluk ve maliyet paylaşımını belirleyen iki uç noktayı temsil eder. Bu kuralların seçimi, ticaretin niteliğine, tarafların deneyimine ve operasyonel kapasitesine bağlıdır. Ancak, her iki kuralın da belirli durumlarda karmaşıklıklara yol açabileceği unutulmamalıdır. Bu nedenle, özellikle sınır ötesi işlemlerde EXW yerine FCA; satıcının ithalat ülkesinde ithalatçı sıfatıyla işlem yapmasının zor veya mümkün olmadığı durumlarda ise DDP yerine DAP değerlendirilmelidir.

EXW, satıcıya minimum, alıcıya ise maksimum sorumluluk yükleyen bir kuraldır. Satıcı, malları genellikle kendi tesislerinde (örneğin, fabrika veya depo) teslim eder ve bu noktada tüm risk ve maliyetler alıcıya devredilir. Satıcı, aksi ayrıca kararlaştırılmadıkça malları alıcının taşıma aracına yüklemek veya ihracat gümrüklemesini yapmakla yükümlü değildir. Yalnızca alıcının talebi üzerine, ihracat için gerekli belgeleri sağlamaya yardımcı olur.

Bu kural genellikle iç ticaret için uygundur, çünkü satıcı, malları kendi yetki alanında teslim eder ve uluslararası gümrük işlemleriyle ilgilenmez. Ancak, EXW'nin uluslararası ticarette kullanılması durumunda, alıcı ihracat işlemlerini üstlenmek zorunda kalır. Bu, özellikle ihracat prosedürlerine aşina olmayan alıcılar için karmaşıklıklara yol açabilir. Dolayısıyla, alıcı malları ihraç etmeyi planlıyorsa ve ihracat işlemlerinde zorluklarla karşılaşmayı öngörüyorsa, ihracat işlemlerinin maliyet ve sorumluluğunun satıcıya ait olduğu Incoterms® 2020 FCA kuralını tercih etmesi daha uygun olacaktır.

DDP, satıcıya maksimum, alıcıya ise minimum sorumluluk yükleyen bir kuraldır. Satıcı, malları belirlenen varış yerinde, ithalat gümrük işlemleri tamamlanmış ve ithalat vergileri ödenmiş şekilde, son taşıma aracında boşaltılmaya hazır olarak alıcının tasarrufuna bırakır. Bu yapı uygulamada kapıya kadar teslime yaklaşsa da, malların son taşıma aracından boşaltılması kural olarak alıcının sorumluluğundadır.

Bazı ülkelerde, yabancı şirketlerin ithalat işlemlerini gerçekleştirmesi yasak olabilir veya bu işlemler yasal ve idari açıdan oldukça karmaşık olabilir. Bu durum, özellikle küçük ve orta ölçekli işletmeler için maliyetli ve zaman alıcıdır. Böyle durumlarda, ithalat işlemlerinin alıcıya devredildiği DAP kuralı daha uygun bir seçenek olabilir.

• EXW: Teslim, malların satıcının tesisinde alıcının tasarrufuna sunulmasıyla gerçekleşir. Risk, bu noktada alıcıya devredilir.

• DDP: Teslim, malların alıcının belirttiği varış noktasına ulaştırılmasıyla tamamlanır. Risk, bu noktada alıcıya devredilir.

• EXW: Satıcı, ihracat veya ithalat işlemlerini organize etmekle yükümlü değildir. Bu sorumluluk tamamen alıcıya aittir.

• DDP: Satıcı, hem ihracat hem de ithalat işlemlerini tamamlamakla yükümlüdür. Bu, transit gümrük işlemlerini de kapsar.

• EXW: Satıcının üstlendiği masraflar sınırlı olduğundan, teklif fiyatı çoğunlukla mal bedeli ve satıcının üstlendiği ambalajlama gibi sınırlı maliyetleri yansıtır.

• DDP: Satıcı taşıma, ihracat ve ithalat formaliteleri, ithalat vergileri ve varış yerine kadar oluşan masrafları üstlendiğinden, bu maliyetlerin satış fiyatına yansıtılması gerekir.

Diğer taraftan, Incoterms® kuralları satış fiyatını, ödeme şeklini veya mülkiyetin geçişini tek başına düzenlemez; bu hususlar satış sözleşmesinde ayrıca belirlenmelidir.

• EXW: Satıcı, alıcının talebi, riski ve masrafı alıcıya ait olmak üzere, gerekli bilgi ve belgelerin sağlanmasına yardımcı olur.

• DDP: Satıcı, kendi sorumluluğundaki taşıma, ihracat, transit ve ithalat süreçleriyle bağlantılı güvenlik bilgi ve formalitelerini yerine getirmekle yükümlüdür.

• EXW: Alıcının ihracat ve taşıma süreçlerini organize edebilecek bilgi ve deneyime sahip olduğu durumlarda tercih edilir. Genellikle iç ticaret veya alıcının güçlü bir lojistik altyapısına sahip olduğu uluslararası ticaret için uygundur.

• DDP: Alıcının ithalat işlemleriyle ilgilenmek istemediği veya bu konuda deneyimsiz olduğu durumlarda tercih edilir. Ancak, satıcının ithalat işlemlerini gerçekleştirebileceğinden emin olunmalıdır.