D Grubu Teslim Şekillerinde (DAP, DPU, DDP) Teslim Yeri Neresidir?

Uluslararası ticarette doğru Incoterms kuralının seçilmesi, yalnızca operasyonel akışın sağlıklı ilerlemesi için değil, aynı zamanda maliyet kontrolü, risk yönetimi ve taraflar arasındaki hukuki güvenliğin korunması açısından da stratejik bir önem taşır.

Teslim şeklinin hatalı belirlenmesi; gecikmeler, beklenmeyen masraflar, sigorta uyuşmazlıkları ve ciddi ticari kayıplar gibi sonuçlar doğurabilir. Bu nedenle teslim yeri, risk geçişi ve sorumluluk paylaşımının doğru değerlendirilmesi, dış ticaret süreçlerinin en kritik yapı taşlarından biridir.

Incoterms® 2020 kuralları çerçevesinde, seçilen kuralın yanında belirtilen yer, nokta veya liman kritik öneme sahiptir. İlgili Incoterms® kuralına bağlı olarak bu yer,

• malların satıcı tarafından alıcıya teslim edilmiş sayıldığı yer veya limanı veya
• satıcının taşıma organizasyonunu yapması gereken varış yerini veya limanını veya
• D grubu teslim şekillerinde ise hem teslim yerini hem de varış yerini

ifade edebilir.

Bu nedenle seçilen Incoterms® kuralına bağlı olarak teslim yeri, varış yeri veya varış noktası ile her zaman aynı olmayabilir. Özellikle C grubu kurallarda, kuralın devamına yazılan yer genellikle varış yeri veya varış limanıdır; buna rağmen risk, malların varış yerine ulaşmasıyla değil, ilgili kuralda öngörülen daha erken teslim anında alıcıya geçer.

Teslim yeri bir fabrika, antrepo, liman, terminal veya iç bölgede bulunan belirli bir nokta olabilir. Bu yerin satış sözleşmesinde mümkün olduğunca açık ve noktasal şekilde belirtilmesi, risk geçişi, masraf paylaşımı ve taşıma organizasyonu bakımından kritik öneme sahiptir.

D grubu teslim şekillerinde teslim yerinin neresi olduğu aşağıda teslim şekli bazında detaylandırılmıştır.

DAP (Delivered At Place - Belirlenen Yerde Teslim) teslim şeklinde, satıcı malları belirlenen varış yerinde veya kararlaştırılmışsa varış yerindeki ilgili noktada, taşıma aracında ve boşaltılmaya hazır şekilde alıcının tasarrufuna bıraktığında teslim gerçekleşir.

• Satıcı, malların belirlenen varış yerine veya belirlenen varış yerinde kararlaştırılan noktaya getirilmesine kadar mallara ilişkin ziya veya hasar riskini üstlenir.
• Bu teslim şekli, seçilen taşıma türü ne olursa olsun, birden çok taşıma türünün söz konusu olması hali de dahil olmak üzere kullanılabilir.

DPU (Delivered At Place Unloaded - Belirlenen Yerde Boşaltılmış Olarak Teslim) teslim şeklinde, satıcı malları, belirlenen varış yerinde veya eğer kararlaştırılmış ise belirlenen varış yerindeki ilgili noktada, taşıma aracından boşalttıktan sonra alıcının tasarrufuna bıraktığında teslim gerçekleşmiş olur.

• Satıcı, malların belirlenen varış yerine veya bu yerde kararlaştırılan belirli noktaya getirilmesine ve burada boşaltılmasına kadar mallara ilişkin ziya veya hasar riskini üstlenir.
• DPU teslim şekli, satıcının malları varış yerinde boşaltmasını gerektiren tek Incoterms kuralıdır. Bu nedenle satıcı, belirlenen varış yerinde boşaltma işlemlerini gerçekleştirebilecek durumda olduğundan emin olmalıdır.
• DPU teslim şekli seçilen taşıma türü ne olursa olsun, birden çok taşıma türünün söz konusu olması hali de dahil olmak üzere kullanılabilir.

DDP (Delivered Duty Paid - Gümrük Resmi Ödenmiş Olarak Teslim) teslim şeklinde, satıcı malları, belirlenen varış yerinde veya eğer kararlaştırılmış ise belirlenen varış yerindeki ilgili noktada, ithalat için gümrüklenmiş halde ve taşıma aracında boşaltmaya hazır şekilde alıcının tasarrufuna bıraktığında teslim gerçekleşmiş olur.

• Satıcı, malların belirlenen varış yerine veya bu yerde kararlaştırılan belirli noktaya getirilmesine kadar mallara ilişkin ziya veya hasar riskini üstlenir.
• DDP teslim şekli seçilen taşıma türü ne olursa olsun, birden çok taşıma türünün söz konusu olması hali de dahil olmak üzere kullanılabilir.
• DDP teslim şekli, 11 Incoterms kuralı arasında satıcıya en fazla sorumluluk yükleyen teslim şeklidir. Hem teslimin varış yerinde gerçekleşmesini hem de ithalat gümrük işlemleri, gümrük vergileri ve diğer masraflar ve ilgili vergilerin satıcı tarafından ödenmesini gerektirir.

DDP seçilmeden önce satıcının alıcı ülkesinde ithalatçı sıfatıyla işlem yapıp yapamayacağı, ithalat vergileri ve KDV/VAT/GST gibi dolaylı vergileri üstlenme ve mümkünse geri kazanma imkânı, yerel mevzuat ve gümrük müşavirliği gereklilikleri ayrıca değerlendirilmelidir. Bu nedenle DDP, satıcı açısından pratikte en yüksek operasyonel ve vergisel riski barındıran Incoterms® kuralıdır.