05.02.2026
C Grubu (CFR, CIF, CPT, CIP) Teslim Şekillerinde Teslim Yeri ve Risk Geçişi
Uluslararası ticarette doğru Incoterms kuralının seçilmesi, işletmeler için sadece operasyonel akışın değil, aynı zamanda finansal güvenliğin sürdürülebilirliği açısından da kritik bir stratejik karardır.
Yanlış belirlenmiş bir teslim şekli; gecikmelere, beklenmeyen maliyetlere ve hukuki risklere yol açabilir. Bu nedenle teslim yeri, risk geçişi ve sorumluluk paylaşımının doğru analiz edilmesi, etkili lojistik yönetiminin temelini oluşturur.
Incoterms 2020 Kurallarında Teslim (Delivery) Kavramı Nedir?
Incoterms 2020 kuralları çerçevesinde, seçilen kuralın yanında belirtilen yer, nokta veya liman kritik öneme sahiptir. İlgili Incoterms 2020 kuralına bağlı olarak bu yer,
- malların satıcı tarafından alıcıya teslim edilmiş sayıldığı yer veya limanı veya
- satıcının taşıma organizasyonunu yapması gereken varış yerini veya limanını veya
- D grubu teslim şekillerinde ise hem teslim yerini hem de varış yerini
ifade edebilir.
Bu nedenle seçilen Incoterms 2020 kuralına bağlı olarak teslim yeri, varış yeri veya varış noktası ile her zaman aynı olmayabilir. Özellikle C grubu kurallarda, kuralın devamına yazılan yer genellikle varış yeri veya varış limanıdır; buna rağmen risk, malların varış yerine ulaşmasıyla değil, ilgili kuralda öngörülen daha erken teslim anında alıcıya geçer.
Teslim yeri bir fabrika, antrepo, liman, terminal veya iç bölgede bulunan belirli bir nokta olabilir. Bu yerin satış sözleşmesinde mümkün olduğunca açık ve noktasal şekilde belirtilmesi, risk geçişi, masraf paylaşımı ve taşıma organizasyonu bakımından kritik öneme sahiptir.
C grubu teslim şekillerinde teslim yerinin neresi olduğu aşağıda teslim şekli bazında detaylandırılmıştır.
CFR, CIF, CPT ve CIP Teslim Şekillerinde Belirlenen Yer Neyi İfade Eder?
Incoterms 2020 kurallarında teslim şeklinin yanına eklenen yer ismi, seçilen kurala bağlı olarak farklı hukuki sorumluluklar yükler.
F grubu (FOB, FAS, FCA) ve D grubu (DAP, DDP, DPU) teslim şekillerinde, kuralın yanında belirtilen yer genellikle teslim ve risk geçiş noktasının belirlenmesinde doğrudan rol oynar. Ancak masraf paylaşımı, her kuralın kendi hükümlerine göre ayrıca değerlendirilmelidir.
Ancak C grubu (CIF, CIP, CFR, CPT) kurallar, satıcının taşıma masraflarını üstlendiği varış yeri/limanı ile riskin alıcıya geçtiği teslim noktasının birbirinden ayrılması nedeniyle diğer kurallardan farklılaşır.
- C Grubu dışındaki teslim şekillerinde (örneğin F veya D grubu), kuralın devamında belirtilen yer teslim/risk geçiş noktasının belirlenmesinde doğrudan rol oynar. Bununla birlikte her kuralın teslim anı ve masraf paylaşımı kendi yapısı içinde değerlendirilmelidir.
- C Grubu teslim şekillerinde ise belirlenen yer, satıcının malların o noktaya kadar taşınmasını organize ettiği ve taşıma masraflarını (navlun) karşıladığı varış yeridir. Ancak bu yer, teslim yeri veya teslim limanı anlamına gelmez. C grubu kurallarda satıcı taşıma masraflarını belirlenen varış yerine veya limanına kadar üstlenir; ancak risk, malların varış yerine ulaşmasıyla değil, ilgili kuralda öngörülen teslim anında alıcıya geçer.
C Grubu ve D Grubu Teslim Şekillerinin Farkı Nedir?
- C Grubu teslim şekillerinde, satıcı malların taşınmasını organize eder ve taşıma masraflarını üstlenir. Ancak mallar, yüklendiği anda veya taşıyıcıya teslim edildiği anda hasar riski alıcıya geçer.
- D Grubu teslim şekillerinde, belirlenen yer hem teslim yeri hem de varış yeridir. Satıcı, malları bu noktaya kadar taşımakla yükümlüdür ve risk de bu noktada alıcıya geçer.
Bu nedenle, seçilen Incoterms 2020 kuralında, liman, yer veya nokta belirtilirken coğrafi olarak mümkün olduğunca açık ve net olmak, olası sorunlardan kaçınmak için büyük önem taşır.
CIF, CIP, CFR ve CPT Teslim Şekilleri Diğer Teslim Şekillerinden Nasıl Farklılaşır?
C grubu teslim şekilleri (CFR, CIF, CPT, CIP), "iki noktalı" (two-point) teknik yapısıyla diğer gruplardan keskin bir şekilde ayrılır. Bu yapı, satıcının teslim şeklinin devamında belirtilen yere kadar olan navlun maliyetlerini üstlendiği, ancak taşıma sırasında oluşabilecek hasar ve kayıp riskinin mallar henüz yola çıkarken alıcıya geçtiği stratejik bir denge üzerine kuruludur.
CIF, CIP, CFR ve CPT Teslim Şekillerinde Risk ve Masraf Ayrımı
CFR ve CIF Teslim Şekilleri
- CFR (Cost and Freight) ve CIF (Cost, Insurance and Freight) teslim şekillerinde, mallar yükleme limanında gemiye yüklendiği anda hasar riski satıcıdan alıcıya geçer.
- Satıcı, malların varış limanına kadar taşınmasını organize eder ve taşıma masraflarını karşılar. Ancak, mallar gemiye yüklendiği andan itibaren oluşabilecek hasar ve kayıplardan alıcı sorumludur.
CPT ve CIP Teslim Şekilleri
- CPT (Carriage Paid To) ve CIP (Carriage and Insurance Paid To) teslim şekillerinde, mallar taşıyıcıya teslim edildiği anda hasar riski satıcıdan alıcıya geçer.
- Satıcı, malların belirlenen varış yerine kadar taşınmasını organize eder ve taşıma masraflarını üstlenir. Ancak, mallar taşıyıcıya teslim edildikten sonra oluşabilecek hasar ve kayıplardan alıcı sorumludur.
Özetle;
- CFR ve CIF teslim şekillerinde, mallar yükleme limanında gemiye yüklendiği anda hasar riski alıcıya geçer.
- CPT ve CIP teslim şekillerinde, mallar taşıyıcıya teslim edildiği anda hasar riski alıcıya geçer.
C grubu kurallarda satıcı, taşıma masraflarını belirlenen varış yerine veya varış limanına kadar üstlenir; ancak risk, malların varış yerine ulaşmasıyla değil, ilgili kuralda öngörülen teslim anında — CFR/CIF’te gemiye yükleme, CPT/CIP’te taşıyıcıya teslim — alıcıya geçer.
CIF ve CIP Teslim Şekillerinde Sigorta Gereklilikleri
- CIF (Cost, Insurance and Freight) ve CIP (Carriage and Insurance Paid To) kuralları, satıcının belirlenen varış noktasına kadar taşıma ve sigorta masraflarını üstlenmesini gerektirir.
- CIF, yalnızca deniz ve iç su yolu taşımacılığında kullanılabilen bir Incoterms 2020 kuralıdır; CIP ise tüm taşıma modları için uygundur.
- Incoterms 2020'de, CIF'in sigorta gereklilikleri aynı kalırken, CIP için sigorta seviyesi artırılmıştır. Bunun nedeni, CIF'in genellikle dökme emtia ticaretinde, CIP'in ise daha çok mamul ürünlerde kullanılmasıdır. Mamul ürünler genellikle daha yüksek sigorta kapsamı gerektirir.
- Incoterms 2020 kurallarına göre CIF teslim şeklinde satıcının Enstitü Kargo Kuralları'nın C klozları kapsamında sigorta yaptırması yeterlidir, bununla birlikte tarafların daha geniş veya farklı sigorta kapsamı konusunda anlaşmaları mümkündür.
- Incoterms 2020 kurallarına göre CIP teslim şeklinde ise satıcının Enstitü Kargo Kuralları'nın A klozları kapsamında sigorta yaptırması gereklidir. Burada da yine, tarafların daha dar veya farklı sigorta kapsamı konusunda anlaşmaları mümkündür ancak bu, Incoterms 2020 kuralının bir esnekliği değil, kuralın yazılı olarak değiştirilmesidir.
- CIF veya CIP teslim şekillerinin tercih edilmesi durumunda sigorta kapsamı ile ilgili yukarıdaki değişikliklerin göz önünde bulundurulması önerilir.