BioTrade Nedir?
Biyoçeşitlilik temelli ticaret, biyolojik kaynaklardan elde edilen ürün ve hizmetlerin ticaretini kapsayan geniş bir alan.
BioTrade ile Biyoçeşitlilik Temelli Ticaret Aynı Şey Mi?
Biyoçeşitlilik temelli ticaret çok daha geniş bir pazar.
Yaklaşık 1.800 biyoçeşitlilik temelli ürünün küresel ihracatı 2024 yılında 3,8 trilyon dolara ulaştı.
Buna karşılık BioTrade İlkeleri ve Kriterlerini uygulayan şirket ve üretici birliklerinin 2024 yılında bildirdiği satışların toplamı yaklaşık 50,5 milyar dolar oldu.
Bu fark BioTrade'ın, biyoçeşitlilik temelli küresel ticaretin sürdürülebilirlik kriterlerine dayanan daha sınırlı bir bölümünü oluşturduğunu gösteriyor.
BioTrade Ne Kadar Büyüdü?
BioTrade İlkeleri ve Kriterlerini uygulayan işletme ve üretici birliklerinin bildirdiği satışlar 2003 yılında yaklaşık 40 milyon dolar düzeyindeydi.
2024 yılında ise bu tutar yaklaşık 50,5 milyar dolara ulaştı.
Bu büyümeye rağmen BioTrade kapsamındaki satışlar, 3,8 trilyon dolarlık toplam biyoçeşitlilik temelli ihracatın küçük bir bölümünü oluşturuyor.
Bu durum sürdürülebilir biyoçeşitlilik temelli ticaretin daha geniş ölçekte uygulanabileceği önemli bir alan bulunduğunu ortaya koyuyor.
BioTrade Hangi Sürdürülebilirlik Alanlarını Kapsıyor?
BioTrade İlkeleri ve Kriterleri:
- Biyoçeşitliliğin korunması,
- Biyolojik kaynakların sürdürülebilir kullanılması,
- Kaynak kullanımından doğan faydaların adil ve hakkaniyetli paylaşılması,
- Sorumlu işletme uygulamaları,
- Sorumlu ticaret uygulamaları
gibi alanları kapsıyor.
Dolayısıyla BioTrade yalnızca ürünün biyolojik kökenli olup olmadığıyla ilgilenmiyor.
Ürünün hangi şekilde üretildiği, kaynakların nasıl kullanıldığı ve yaratılan ekonomik değerin nasıl paylaşıldığı da sürecin parçası.
Biyoçeşitliliği Ekonomik Değere Dönüştürmek Ne Anlama Geliyor?
Sürdürülebilir Ticaret İle Yerel Katma Değer Nasıl Birleşebilir?
Biyoçeşitlilik temelli ticaretin geliştirilmesinde amaç yalnızca ticaret hacmini artırmak değil.
Ekonomik ve ihracat çeşitlenmesini desteklemek, daha fazla yerel katma değer yaratmak, istihdam oluşturmak ve biyolojik kaynakların sürdürülebilir kullanımını sağlamak birlikte ele alınması gereken hedefler arasında bulunuyor.
Bu çerçevede BioTrade, biyolojik kaynakların ekonomik değer yaratırken aynı zamanda çevresel ve sosyal sürdürülebilirlik kriterleriyle birlikte değerlendirilmesine dayanan bir ticaret yaklaşımı sunuyor.
BioTrade'ın Büyüme Potansiyeli
2024 yılında biyoçeşitlilik temelli küresel ihracat 3,8 trilyon dolara ulaşırken BioTrade ilkelerini uygulayan şirket ve kuruluşların bildirdiği satışların 50,5 milyar dolar seviyesinde kalması iki pazar arasındaki ölçek farkını ortaya koyuyor.
BioTrade uygulamalarının büyümesi;
- Sürdürülebilir üretim,
- Yerel katma değer,
- İzlenebilirlik,
- Sertifikasyon,
- Adil fayda paylaşımı
gibi unsurların biyoçeşitlilik temelli değer zincirlerinde daha geniş ölçekte yer alması anlamına geliyor.
Bu nedenle BioTrade'ın önemi yalnızca ulaştığı ticaret hacminden değil, biyoçeşitlilikten ekonomik değer yaratılması ile doğal kaynakların sürdürülebilir kullanımı arasında kurduğu bağlantıdan kaynaklanıyor.
Kaynak: UN Trade and Development (UNCTAD), Global Trade Update – October 2026, “Can developing countries unlock the potential of biodiversity?”.