Kabul Kredili Vesaik Mukabili Ödeme: İşleyişi ve Risk Yönetimi

Kabul Kredili Vesaik Mukabili Ödeme, uluslararası ticarette vadeli satışlarda kullanılan bir ödeme yöntemidir. Bu yöntemde, ithalatçı, peşin ödeme yapmak yerine, belirli bir vadede ödeme yapmayı taahhüt eder.

Ödeme taahhüdü uygulamada genellikle ihracatçı tarafından hazırlanan ve yükleme belgeleri ile birlikte tahsile gönderilen bir ''Poliçe''nin (Draft/Bill of Exchange) ithalatçı firma tarafından kabul edilmesi ile ya da doğrudan ithalatçı tarafından hazırlanan ve vadede ödeme yapacağını taahhüt ettiği bir Senet (Promissory Note) ile gerçekleşir.

Kabul Kredili Vesaik Mukabili işlemler, ICC - Uluslararası Ticaret Odası tarafından yayımlanan URC 522 – Uniform Rules for Collections kuralları çerçevesinde yürütülür.

Bu kurallar uyarınca:

• Bankalar, yalnızca kendilerine iletilen tahsil talimatlarına ve belge teslimine aracılık eder.
• Bankaların, ithalatçının poliçe vadesinde ödeme yapmaması halinde herhangi bir ödeme yükümlülüğü bulunmaz.
• Bankaların sorumluluğu, belgelerin talimatlara uygun şekilde sunulması ile sınırlıdır.

Bu nedenle, ihracatçı açısından temel risk faktörü, ithalatçının vadede ödeme yapmaması ihtimalidir.

İhracatçı

• Yüklemeyi gerçekleştirir ve vesaikleri hazırlar.
• Yükleme belgeleri ile birlikte kabul edilmek üzere düzenlenen poliçeyi bankasına talimat ekinde teslim eder.
• Talep etmesi halinde poliçe yerine ithalatçı tarafından düzenlenecek bir promissory note karşılığında vesaik teslimi talimatı verebilir. Bu durumda vade ve tutar talimatta açıkça belirtilir.

İhracatçının Bankası

• Vesaik asıllarını ve poliçeyi talimat ekinde (Römiz Mektubu) ithalatçının bankasına iletir.
• Vesaikin hangi şartlarla teslim edileceğine ilişkin talimatları karşı bankaya aktarır.
• Tahsil sürecinde aracılık eder, ancak ödeme taahhüdünde bulunmaz.

İthalatçının Bankası

• Vesaik asıllarını teslim aldıktan sonra ithalatçıyı bilgilendirir.
• Kabul edilmiş poliçe veya promissory note aslı temin edilmeden vesaik asıllarını ithalatçıya teslim etmez.
• Belgeleri tahsil talimatı çerçevesinde muhafaza eder ve süreci yürütür.

İthalatçı

• Poliçeyi kabul eder veya promissory note düzenleyerek bankasına teslim eder.
• Vesaik asıllarını teslim alarak malların gümrük işlemlerini tamamlayarak teslim alır.
• Vadede ödeme yükümlülüğünü yerine getirir.

İhracatçı Açısından:

• Vadeli satış imkanı sağlayarak ticari ilişkilerin sürdürülmesine katkı sağlar.
• Poliçe veya senet kabulü ile borçluya ait hukuki bir ödeme taahhüdü oluşturulur.
• Bankalar aracılığıyla belge teslim sürecinin kontrollü şekilde yürütülmesi sağlanır.

İthalatçı Açısından:

• Malları teslim alarak ticari faaliyetlerine başlamasına olanak tanır.
• Ödeme yükümlülüğünü belirli bir vadede yerine getirme esnekliği sağlar.
• Nakit akışı yönetiminin etkinliğini artırır

İhracatçı Açısından:

• Poliçenin kabul edilmiş olması, vadede ödemenin kesin olarak gerçekleşeceği anlamına gelmez.
• İthalatçının ödeme gücünü kaybetmesi veya yükümlülüğünü yerine getirmemesi durumunda tahsilat riski devam eder.
• Gecikme halinde hukuki ve icra süreçlerine başvurulması gerekebilir; bu durum ek operasyonel maliyet ve zaman kaybına yol açabilir

İthalatçı Açısından:

• Poliçe veya senedin kabul edilmesi ile birlikte vadede ödeme yapma yükümlülüğü doğar.
• Ödeme yapılmaması halinde hukuki sorumluluk ve ek maliyetler söz konusu olabilir.
• Vadeli yapı, finansman maliyetlerine yol açabilir.

• Belgelerin talimatlara uygun şekilde iletilmesi ve teslim edilmesi,
• Poliçe veya senet kabulünün operasyonel olarak takip edilmesi

İhracatçı Açısından:

• İthalatçının finansal durumu ve ticari geçmişi önceden analiz edilmelidir.
• Ticari alacak sigortası gibi risk azaltıcı araçlar değerlendirilebilir.
• Çalışılacak bankaların operasyonel yeterliliği ve deneyimi önem taşır.

İthalatçı Açısından:

• Vadeye uygun nakit akışı planlaması yapılmalıdır.
• Sözleşme ve teslim şartları açık ve net şekilde belirlenmelidir.