Yapay Zekâ Yatırımları Küresel Ticareti Destekliyor
Küresel Mal Ticareti İçin Beklentiler Güçlendi
2026’nın ilk yarısında yapay zekâ bağlantılı sermaye yatırımları beklenenden daha güçlü seyretti.
Yarı iletkenler, veri merkezleri ve dijital altyapıya yönelik harcamaların hızlanması, bu yatırımlarda kullanılan ürünlerin ithalatına olan talebi artırdı. Aynı dönemde Orta Doğu kaynaklı enerji ve gübre arzındaki bozulmalar ticareti aşağı yönlü etkiledi.
Ancak yılın ilk yarısında yapay zekâ yatırımlarının küresel mal ticaretine sağladığı katkı, enerji tarafındaki olumsuz etkinin üzerinde kaldı.
Böylece 2026 küresel ticaret görünümünde teknoloji yatırımları, jeopolitik gelişmelerin yarattığı baskıyı önemli ölçüde dengeleyen bir unsur haline geldi.
Yapay Zekâ Yatırımlarının Küresel Ticaretteki Rolü
Yapay zekâ altyapısında kullanılan ürünler 2026’nın ilk yarısında dünya mal ticaretindeki değer artışının yüzde 47’sini oluşturdu.
Bu yüksek payın temelinde yapay zekâ yatırımlarının ithalat yoğun yapısı bulunuyor. Veri merkezleri, yarı iletkenler ve dijital altyapı yatırımları çok sayıda ithal teknoloji ürünü ve bileşen gerektiriyor.
Bu nedenle yapay zekâ bağlantılı yatırımlardaki artış yalnızca teknoloji sektörünü değil, uluslararası mal ticaretinin genel büyüme hızını da etkiliyor.
2026 ve 2027’de dünya ticaretinin ekonomik büyümenin üzerinde seyretmesinde, talebin bu daha yüksek ithalat yoğunluğuna sahip yatırım alanlarına yönelmesi de rol oynuyor.
Dünya Mal Ve Hizmet Ticareti 2026 ve 2027’de Ne Kadar Büyüyecek?
Mal ve hizmet ticareti birlikte değerlendirildiğinde dünya ticaret hacminin:
- 2026’da yüzde 3,7
- 2027’de yüzde 4,7
büyümesi bekleniyor.
Aynı dönemde dünya reel GSYH büyümesinin 2026’da yüzde 2,6, 2027’de ise yüzde 2,9 seviyesinde gerçekleşeceği öngörülüyor.
Bu görünüm, ticaretin önümüzdeki iki yılda küresel ekonomik büyümeden daha hızlı artabileceğine işaret ediyor.
Orta Doğu’daki Çatışma Ticareti Baskılıyor
Mal ve Hizmet Ticaretinde Farklılaşan Görünüm
2026’nın dikkat çekici gelişmelerinden biri, mal ve hizmet ticaretinin aynı koşullara farklı tepki vermesi.
Dünya mal ticareti için büyüme beklentisi yukarı yönlü revize edilirken ticari hizmetler için tahmin aşağı çekildi.
Ticari hizmetler ticaret hacminin 2026’da yüzde 3,3 büyümesi bekleniyor. Önceki tahmin yüzde 4,8 seviyesindeydi.
2027’de ise hizmet ticaretindeki büyümenin yüzde 6,4’e yükselmesi öngörülüyor.
Bu ayrışmanın temelinde, çatışmanın taşımacılık ve seyahat hizmetleri üzerindeki doğrudan etkisi bulunuyor.
Taşımacılık ve Seyahat Hizmetlerinde Baskı Artıyor
Orta Doğu, uluslararası taşımacılık ve hava trafiği açısından önemli bir geçiş merkezi.
Bölgedeki çatışmayla birlikte taşımacılık rotalarında yaşanan aksaklıklar, havacılık yakıtı maliyetlerindeki artış, uçuş kısıtlamaları ve jeopolitik gerilimler seyahat ve taşımacılık hizmetlerindeki büyümeyi yavaşlattı.
Bu nedenle yapay zekâ yatırımlarından olumlu etkilenen bilgisayar ve finansal hizmetlerle, fiziksel hareketliliğe daha fazla bağımlı olan taşımacılık, turizm ve inşaat hizmetleri arasında belirgin bir ayrışma ortaya çıktı.
Yapay zekâ yatırımları bilgisayar ve finansal hizmetleri desteklerken, Orta Doğu’daki gelişmelerin geleneksel hizmet sektörleri üzerindeki olumsuz etkisi 2026 görünümünde daha ağır basıyor.
Dijital Hizmetler Daha Dayanıklı Seyrediyor
Hizmet ticaretindeki genel yavaşlamaya rağmen diğer ticari hizmetler ve dijital olarak sunulan hizmetler görece daha dayanıklı bir görünüm sergiliyor.
Bu hizmetlerin performansı ihracatçıların Orta Doğu pazarına ne ölçüde bağlı olduğuna göre değişebilse de taşımacılık ve seyahat hizmetlerine kıyasla bölgedeki fiziksel aksamalardan daha sınırlı etkilenmeleri bekleniyor.
Böylece hizmet ticaretinde de teknoloji ve dijitalleşmeyle bağlantılı alanlar ile geleneksel hizmet sektörleri arasında farklı bir büyüme görünümü oluşuyor.
Küresel Ticaret Büyümesinin En Büyük Katkısı Asya’dan
2026 yılında dünya mal ticareti hacmindeki artışta en büyük katkının Asya ekonomilerinden gelmesi bekleniyor.
Asya, dünya ticaret hacmindeki toplam yüzde 3,9’luk artışa 4,0 yüzde puanlık katkı sağlayarak küresel büyümenin yüzde 100’ünden fazlasını tek başına oluşturuyor.
Kuzey Amerika'nın katkısının 0,5 yüzde puan, Avrupa'nın ise 0,1 yüzde puan olması bekleniyor.
Buna karşılık Orta Doğu’daki sert ihracat ve ithalat düşüşleri nedeniyle “Dünyanın Geri Kalanı” grubunun küresel büyümeyi 0,7 yüzde puan aşağı çekmesi öngörülüyor.
Asya'nın güçlü katkısının 2027 yılında ise yapay zekâ bağlantılı ticaretteki büyümenin yavaşlaması ve 2026'daki yüksek baz nedeniyle azalması bekleniyor.
Küresel Ticaret Görünümündeki Başlıca Riskler
2026 ve 2027 görünümünde iki önemli risk öne çıkıyor.
İlki, enerji fiyatlarındaki gelişmeler.
Ham petrol ile rafine petrol ürünlerinin fiyatları arasındaki farkın yüksek seyretmesi, tüketicilerin satın alma gücünü azaltarak ticaret büyümesi üzerinde baskı oluşturabilir.
İkinci risk ise yapay zekâ yatırımlarının yavaşlaması veya tersine dönmesi.
Yapay zekâ yatırımlarında kullanılan ürünlerin yüksek ithalat içeriği nedeniyle bu alandaki harcamalarda yaşanabilecek belirgin bir gerilemenin dünya ticareti üzerinde önemli etkileri olabilir.
Ticaretin Değeri Hacminden Çok Daha Hızlı Artıyor
2026 yılının ilk yarısında dünya mal ticaretinin dolar bazındaki değeri ile fiziksel ticaret hacmi arasında oldukça geniş bir fark oluştu.
Dünya mal ticaretinin cari dolar değeri ilk altı ayda yıllık bazda yüzde 15 artarken, hacim artışı yüzde 3,5 düzeyinde kaldı.
Bu fark, özellikle:
- Yakıt fiyatlarındaki artış,
- Veri merkezlerinde kullanılan elektronik bileşenlerin fiyatlarındaki yükseliş
ile bağlantılı.
Dolayısıyla ticaret değerindeki güçlü yükselişin tamamı daha fazla fiziksel ürün ticaretinden kaynaklanmıyor; fiyat değişimleri de büyümeyi önemli ölçüde etkiliyor.
Yapay Zekâ Küresel Ticaretin Önemli Büyüme Dinamiklerinden Biri Haline Geldi
2026 küresel ticaret görünümü, teknoloji yatırımları ile jeopolitik risklerin dünya ticaretini farklı yönlere çektiği bir tablo ortaya koyuyor.
Orta Doğu’daki çatışma enerji, gübre, taşımacılık ve seyahat üzerinden büyümeyi sınırlandırırken yarı iletkenler, veri merkezleri ve dijital altyapıya yönelik güçlü yatırım talebi mal ticaretini beklenenden daha yüksek bir seviyede tutuyor.
Bu gelişmeler sonucunda dünya mal ticareti hacmi için 2026 büyüme tahmini yüzde 1,9’dan yüzde 3,9’a yükseltildi.
2026’nın ilk yarısında dünya mal ticaretindeki değer artışının yüzde 47’sinin yapay zekâ altyapısında kullanılan ürünlerden kaynaklanması, teknoloji yatırımlarının yıl içindeki küresel ticaret performansında ne kadar belirleyici hale geldiğini ortaya koyuyor.
2027’de mal ticaretinin yüzde 4,1, ticari hizmetlerin ise yüzde 6,4 büyümesi bekleniyor. Ancak görünüm, hem Orta Doğu’daki gelişmelerin seyrine hem de yapay zekâ bağlantılı yatırım talebinin güçlü kalmasına bağlı olmaya devam ediyor.
Kaynak: World Trade Organization (WTO), Global Trade Outlook and Statistics – Update: October 2026