Küresel Ticaret Görünümü 2026: Projeksiyonlar ve Stratejik Analiz

Dünya ekonomisi, makroekonomik değişkenlerin öngörülebilirliği zorlaştırdığı, "keşfedilmemiş sular" (uncharted territory) olarak nitelendirilen bir dönemden geçmektedir. Ekonomik aktörlerin karşı karşıya kaldığı yüksek belirsizlik düzeyi, mevcut manzaranın karmaşıklığını artırırken; geçici faktörlerle manipüle edilmiş veri setleri, analizlerin risk payını yükseltmektedir. Bu konjonktürde, küresel ticaretin geleceğine dair rasyonel bir projeksiyon oluşturmak, kurumsal basiret gereği bir zorunluluktur.

2025 yılı nihai ticaret verileri, halihazırda realize olan rakamlar ışığında daha net bir tablo sunsa da, 2026 yılı için beklentiler temkinli bir optimizmle şekillenmektedir. Yakın vadeli eğilimlerin en kritik göstergesi olan İmalat Satın Alma Yöneticileri Endeksi (PMI) "yeni ihracat siparişleri" alt bileşeni, 2025'in ikinci ve üçüncü çeyreğinde küresel ölçekte 50 olan nötr eşiğin altında kalmıştır.

Bu durum, küresel ihracat talebinde geniş tabanlı bir daralmaya ve imalat ihracatçıları için rüzgarın karşıdan esmeye devam ettiğine işaret etmektedir. 2025'in son çeyreğindeki yavaşlamanın, 2026'nın ilk yarısında da ticaret hacimleri üzerinde baskı oluşturması beklenmektedir.

Hizmet ticareti, 2025 ve 2026 projeksiyonlarında geleneksel ve dijital sektörler arasında belirgin bir ayrışmaya (divergence) sahne olmaktadır.

UNCTAD (2025b) verilerine göre, deniz yolu ticareti hacminin sınırlı bir büyüme sergileyerek %0,5 civarında kalması beklenmektedir. Konteynerli ticaretin ise %1,4 ile nispeten daha hızlı bir ivme kazanacağı öngörülmektedir. Uzun vadeli projeksiyonlarda toplam deniz yolu ticaretinin yıllık ortalama %2 büyüme bandında seyretmesi beklenmektedir.

Taşımacılığın aksine, seyahat hizmetleri daha dirençli bir profil çizmektedir. Dünya Turizm Örgütü (2025) verileri, uluslararası varışlarda %3 ile %5 arasında bir büyüme öngörmektedir. Özellikle Yapay Zeka (AI) tabanlı teknolojik inovasyonların ekonomik faaliyetlere entegrasyonu, "dijital olarak sunulabilen hizmetlerin" uluslararası ticaret hacmini destekleyen temel katalizör olmaya devam edecektir.

Küresel mal ve hizmet ticaretinin 2025 yılında %3 ile %4 aralığında büyümesi beklenirken, 2026 yılı için daha ihtiyatlı bir görünüm hakimdir. Bu yavaşlamanın temel nedenleri şunlardır:

• Gecikmeli Vergi Etkisi: Uygulamaya konulan yeni gümrük vergilerinin ticaret hacimleri üzerindeki aşağı yönlü baskısı, 2026 yılında daha belirgin hissedilecektir.
• Küresel Bulaşma Riski: Tedarik zincirleri üzerinden sınır ötesine yayılan korumacı politikaların, uluslararası ticarette sistemik bir kırılganlık yaratma riski bulunmaktadır.
• Heterojen Yapı ve KOBİ'ler: Manşet büyüme rakamları, firmalar arasındaki derin uçurumu gizlemektedir. Özellikle KOBİ'ler ve düşük gelirli ekonomiler, değişen gümrük rejimlerine ve menşe kuralları (rules of origin) düzenlemelerine uyum sağlama kapasitesinden yoksun oldukları için en büyük riski taşımaktadır.

Mevcut ticari konjonktürde sürdürülebilir büyüme için paydaşların hem operasyonel hem de stratejik düzeyde çeviklik kazanması elzemdir.

İşletmeler için jeopolitik ve iklim odaklı riskleri minimize etmenin yolu, tedarik zinciri çeşitlendirmesinden geçmektedir. Dijital araçlara yapılan yatırımlar, operasyonel direnci artırırken; dijital altyapının güçlendirilmesi, gelişmekte olan piyasaların küresel değer zincirlerine entegrasyonu için kritik öneme sahiptir.

Gümrük vergileri ve korumacı politikaların ötesinde, ticaretin geleceği finansal kanalların etkinliğine bağlıdır. Uluslararası ticaretin temelini oluşturan ticaret finansmanı araçları, ticari direncin inşa edilmesinde anahtar rol oynamaktadır. Finans ve ticaret arasındaki bu simbiyotik ilişki, küresel ekonomik dalgalanmalara karşı en güçlü savunma hattını oluşturacaktır.