Yapay Zeka Hükümlerinin Ticaret Anlaşmalarına Dahil Edilmesi
- Birleşik Krallık-Avustralya Serbest Ticaret Anlaşması
- Birleşik Krallık-Yeni Zelanda Serbest Ticaret Anlaşması
- Avustralya-Singapur Dijital Ekonomi Anlaşması (SADEA)
- Şili-Yeni Zelanda-Singapur Dijital Ekonomi Ortaklığı Anlaşması (DEPA)
- Birleşik Krallık-Singapur Dijital Ekonomi Anlaşması (UKSDEA)
- Güney Kore-Singapur Dijital Ortaklık Anlaşması (KSDPA)
Yapay Zeka ile İlgili Hükümlerin Özellikleri
Yapay zeka ile ilgili hükümler genellikle "azami çaba" maddeleri şeklinde yer almakta ve tarafların belirli hedeflere ulaşmak için ellerinden geleni yapmalarını gerektirmektedir. Bu hükümler, yapay zekanın küresel ekonomideki artan önemini kabul ederken, güvenilir, güvenli ve sorumlu yapay zeka kullanımını teşvik etmeyi amaçlamaktadır. Öne çıkan özellikler şunlardır:
OECD İlkelerine Atıf:
Birleşik Krallık-Avustralya ve Birleşik Krallık-Yeni Zelanda anlaşmaları, 2019 OECD İlkelerine açıkça atıfta bulunmaktadır.
Risk Temelli ve Sonuç Odaklı Yaklaşım:
Birleşik Krallık tarafından imzalanan bazı anlaşmalar, risk temelli ve sonuç odaklı bir yaklaşımın önemini vurgulamaktadır.
İş Birliği ve Bilgi Paylaşımı:
Anlaşmalar, yasalar, düzenlemeler, politikalar ve uygulamalar konusunda bilgi alışverişi ve deneyim paylaşımını teşvik etmektedir. Ayrıca etik kullanım, insan çeşitliliği, algoritmik şeffaflık ve uluslararası forumlarda aktif rol alma gibi konularda iş birliği hükümleri içermektedir.
Uluslararası Standartlar ve Uygunluk Değerlendirmesi:
Birleşik Krallık-Avustralya ve Birleşik Krallık-Ukrayna anlaşmaları, uluslararası standartların ve uygunluk değerlendirme prosedürlerinin geliştirilmesinde iş birliğine açıkça atıfta bulunmaktadır.
Yapay Zeka ve Ticaret
Bazı yapay zeka ile ilgili hükümler, ticaretle doğrudan ilişkilidir. Örneğin:
Rekabetçilik ve Ticaretin Kolaylaştırılması:
Birleşik Krallık-Ukrayna, Birleşik Krallık-Singapur ve Birleşik Krallık-Avustralya anlaşmaları, yapay zekanın uluslararası ticareti kolaylaştırmadaki ve rekabetçiliği artırmadaki rolünü açıkça kabul etmektedir.
Gelişmekte Olan Teknolojiler:
Birleşik Krallık-Avustralya anlaşması, gelişmekte olan teknolojilerde ticareti kolaylaştırmayı ve teşvik etmeyi amaçlayan faaliyetleri desteklemektedir.
Uluslararası Forumlara Katılım:
Birleşik Krallık ile Ukrayna ve Birleşik Krallık ile Singapur arasındaki anlaşmalar, ticaret ve gelişmekte olan teknolojiler arasındaki etkileşimle ilgili konularda uluslararası forumlara aktif katılımı teşvik etmektedir.
Dijital Ticaret Hükümleri ve Yapay Zeka
Dijital ticaret hükümleri, yapay zekanın geliştirilmesi ve kullanımı için kritik bir öneme sahiptir. Dijital ticaret hükümleri içeren RTA'ların sayısı, 2000'li yıllardan bu yana istikrarlı bir şekilde artmıştır. Öne çıkan noktalar şunlardır:
Veri Akışları ve Veri Yerelleştirme:
Dijital ticaret hükümleri, veri akışlarının serbestliği, veri yerelleştirme gereklilikleri ve kişisel bilgilerin korunması gibi konuları kapsamaktadır.
Kaynak Kodu ve Algoritmaların Korunması:
ABD liderliğindeki birçok anlaşma, kaynak kodu ve algoritmaların açıklanmasını zorunlu kılan hükümet önlemlerini yasaklamaktadır. Bu, teknoloji firmalarını ticari sırlarını açıklamaktan korumayı amaçlamaktadır. Ancak, kaynak koduna erişim, yapay zeka sistemlerinin güvenilirliğini değerlendirmek için önemli olabilir.
Standartlar ve Uygunluk Değerlendirmesi:
Standartların benimsenmesi ve uygunluk değerlendirmesiyle ilgili hükümler, güvenilir yapay zekayı teşvik etmede kritik bir rol oynamaktadır.
Elektronik İletimlerde Gümrük Vergileri:
Elektronik iletimlerde gümrük vergilerinin kaldırılması, dijital ticareti teşvik eden bir ortam oluşturmuştur.
Bölgesel Farklılıklar ve Yaklaşımlar
RTA'lardaki dijital ticaret hükümlerinin kapsamı ve derinliği, anlaşmalar arasında önemli ölçüde farklılık göstermektedir. Örneğin:
Veri Akışları:
Çoğu anlaşma, veri akışlarının serbestliği konusunda bağlayıcı yükümlülükler içerirken, Birleşik Krallık-Avrupa Birliği RTA'sı finansal olmayan veri akışlarıyla ilgili herhangi bir hüküm içermemektedir.
Kişisel Verilerin Korunması:
ABD liderliğindeki anlaşmalar, kişisel verilerin korunması için özel şirketlerin gönüllü taahhütlerini yeterli görürken, Avrupa Birliği'nin Genel Veri Koruma Yönetmeliği (GDPR) kapsamındaki kapsamlı yaklaşımıyla tezat oluşturmaktadır.
Kaynak Kodu Koruması:
ABD liderliğindeki anlaşmalar, kaynak kodunun korunmasına yönelik kapsamlı hükümler içermektedir. Ancak, dijital ekonomi anlaşmaları algoritmalardan bahsetmemektedir.
Gelişmekte Olan Ekonomiler ve Dijital Ticaret
Az sayıda gelişmekte olan ekonomi ve en az gelişmiş ülke (LDC), dijital ticaret hükümleri müzakere etmiştir. Dijital ticaret hükümleri genellikle yüksek gelirli ve bazı orta-üst gelirli ekonomiler tarafından müzakere edilen RTA'larda yer almaktadır. Ancak, Afrika Kıtasal Serbest Ticaret Bölgesi (AfCFTA) gibi girişimlerle bu durum değişmeye başlamıştır.
Bölgesel ticaret anlaşmaları ve dijital ekonomi anlaşmaları, yapay zeka ve dijital ticaretin gelişimi için önemli bir çerçeve sunmaktadır. Ancak, bu anlaşmalardaki hükümler arasında önemli farklılıklar bulunmaktadır. Yapay zeka ile ilgili hükümler, düzenleyici uyumu teşvik etmek ve güvenilir yapay zeka kullanımını desteklemek için daha bağlayıcı hale getirilebilir. Ayrıca, gelişmekte olan ekonomilerin dijital ticaret hükümlerine daha fazla katılımı, küresel dijital ekonomiye entegrasyonlarını artırabilir. Bu bağlamda, uluslararası iş birliği ve standartların geliştirilmesi, hem yapay zeka hem de dijital ticaretin sürdürülebilir bir şekilde büyümesi için kritik öneme sahiptir.