2025'te Küresel Ticaret: Belirsizlikleri Şekillendiren Faktörler
2025 yılı, küresel ticaret açısından belirsizliklerin ve zorlukların öne çıktığı bir yıl olarak dikkat çekiyor. Ticaret politikalarındaki değişimler, büyük ekonomiler arasındaki gerilimler, sübvansiyonların artışı ve ekonomik yavaşlama gibi faktörler, uluslararası ticaretin dinamiklerini yeniden şekillendiriyor. İşte bu belirsizlikleri etkileyen temel unsurlar:
Ticaret Politikalarındaki Değişimler
Son yıllarda koruyucu ticaret politikalarının uygulanmasında artış gözlemleniyor. Ticaret önlemlerinin, ticaret dışı politika hedefleriyle bağlantılı hale getirilmesi eğilimi giderek güçleniyor. Bu durum, belirli ülkelere yönelik geniş kapsamlı yeni tarifelerin yanı sıra çelik ve alüminyum gibi spesifik ürünleri hedef alan tarifelerde kendini gösteriyor.
Bu tür tarifeler, küresel ve bölgesel değer zincirleri üzerinde önemli etkiler yaratabilir. Şirketler ve ülkeler, bu yeni ticaret engellerine uyum sağlamak için üretim ve tedarik modellerini değiştirmek zorunda kalabilir. Bu da ticaretin maliyetlerini artırarak küresel ticaret hacmini olumsuz etkileyebilir.
Büyük Ekonomiler Arasındaki Ticaret Gerilimlerinin Yayılma Etkileri
Tek taraflı ve kısıtlayıcı ticaret politikaları, genellikle etkilenen ticaret ortaklarından misilleme önlemlerini tetikleyerek ticaret engellerinin artmasına neden oluyor. Bu tür önlemler, yalnızca hedeflenen sektörleri ve ülkeleri değil, aynı zamanda üçüncü tarafları da içeren tüm değer zincirlerini etkileyebilir.
Büyük ekonomiler arasındaki bu gerilimler, küresel ticaretin istikrarını tehdit ederken, ticaretin daha öngörülemez bir hale gelmesine yol açıyor.
Sübvansiyonların Artışı ve İçe Dönük Sanayi Politikaları
Ulusal önceliklerin ve iklim taahhütlerini yerine getirme aciliyetinin etkisiyle, sanayi ve ticaret politikalarında önemli değişiklikler bekleniyor. Sürdürülebilir ve çevre dostu ürünlerin üretimini desteklemek amacıyla tasarlanan ticaret kısıtlayıcı önlemler ve içe dönük sanayi politikaları, özellikle stratejik sektörler ve kritik minerallerde uluslararası ticaretin büyümesini olumsuz etkileyebilir.
Bu politikalar, küresel ticaretin serbest akışını sınırlayarak, ticaretin daha bölgesel bir yapıya bürünmesine neden olabilir.
Ekonomik Yavaşlama Potansiyeli
2025'in ilk aylarında, konteyner taşımacılığına olan talepte belirgin bir düşüş gözlemlendi. Shanghai Containerized Freight Index (SCFI)'deki önemli düşüş, hem ara mallar hem de işlenmiş ürünlere olan küresel talebin azaldığını gösteriyor. Bu durum, küresel ticaret hacimlerinde bir zayıflamaya ve ekonomik faaliyetlerde bir yavaşlamaya işaret ediyor.
Ayrıca, kömür, demir cevheri ve tahıl gibi dökme yüklerin nakliye oranlarını izleyen Baltic Dry Index, 2024'e kıyasla nispeten düşük seviyelerde kalmıştır. Bu durum, küresel ticarette ve ekonomik faaliyetlerde bir daralma olasılığını daha da güçlendiriyor.
2025 yılı, küresel ticaret için belirsizliklerle dolu bir yıl olmaya aday. Ticaret politikalarındaki değişimler, jeopolitik gerilimler ve ekonomik yavaşlama riskleri, küresel ticaretin büyümesini olumsuz etkileyebilir. Ancak, enflasyondaki düşüş ve Çin'in ekonomik teşvikleri gibi olumlu gelişmeler, ticaret için bir miktar destek sağlayabilir.
Bu belirsizlikler ışığında, politika yapıcıların dengeli kararlar alması ve çok taraflı iş birliğini güçlendirmesi gerekmektedir. Ticaret politikalarının, sürdürülebilir ekonomik büyümeyi destekleyecek şekilde tasarlanması, küresel ticaretin istikrarını sağlamak için kritik öneme sahiptir.