ICC Dijital Standartlar Girişimi (DSI) Nedir?
ICC Dijital Standartlar Girişimi (Digital Standards Initiative – DSI), Uluslararası Ticaret Odası (ICC) tarafından yürütülen ve küresel ticaretin dijitalleşmesini hızlandırmayı amaçlayan çok paydaşlı bir girişimdir. DSI’nin temel amacı; ticarette kullanılan belgelerin ve veri setlerinin küresel ölçekte standartlaştırılmasını, dijital ortamda güvenli ve hukuken geçerli hale getirilmesini ve kamu ile özel sektör arasında birlikte çalışabilir dijital ticaret ekosistemi oluşturulmasını sağlamaktır.
Merkezi Singapur’da bulunan DSI, Uluslararası Ticaret Odası (ICC) tarafından yürütülmekte; Singapur Hükümeti başta olmak üzere Asya Kalkınma Bankası, Dünya Ticaret Örgütü (WTO) ve Dünya Gümrük Örgütü (WCO) gibi uluslararası kuruluşlar tarafından desteklenmektedir.
DSI’nin temel amacı, ticaretin dijitalleşmesi önündeki yapısal ve hukuki engelleri ortadan kaldırmak, küresel ölçekte kabul gören standartlar oluşturmak ve kamu ile özel sektörün bu dönüşümü etkin biçimde benimsemesini sağlamaktır.
Küresel Ticaretin Dijitalleşmesinde Mevcut Sorunlar
Operasyonel ve Finansal Riskler
- Manuel veri girişlerinden kaynaklanan hatalar ve tutarsızlıklar
- Sahtekarlık ve belge manipülasyonu riski
- Bankalar ve finansal kuruluşlar açısından artan operasyonel riskler
Zaman, Maliyet ve Çevresel Etki
- Belgelerin düzenlenmesi, doğrulanması ve sistemlere aktarılmasının yarattığı zaman kaybı
- İşlem maliyetlerinin yükselmesi
- Kağıt kullanımına bağlı çevresel verimsizlik
Yapısal Dijitalleşme Engelleri
- Yasal reform eksikliği: Devredilebilir elektronik kayıtların (ETR) birçok ülkede henüz yasal olarak tanınmaması
- Standart uyumsuzluğu: Ticaret platformları arasında veri, belge ve teknoloji standartlarının farklılık göstermesi
- Dijital adalar: Mevcut dijital sistemlerin birbirleriyle entegre çalışamaması
DSI’nin Hedefleri ve Temel İlkeleri
ICC Dijital Standartlar Girişimi, küresel ticaretin dijitalleşmesini dört temel ilke üzerine inşa etmektedir:
Küresel Standartlar
Dijital ticaret belgeleri ve veri setleri için ortak standartlar geliştirilerek, farklı platformlar ve ağlar arasında birlikte çalışabilirlik sağlanması hedeflenmektedir.
Dijital Güven
Ticaret ekosisteminde veri güvenliği, kimlik doğrulama ve teknolojik güven unsurlarına ilişkin ilke ve çerçeveler oluşturulmaktadır.
Yasal Çerçeve ve Reformlar
DSI, ülkelerin dijital ticareti destekleyen mevzuatları hayata geçirmesini teşvik etmekte ve bu alanda politika yapıcılarla yakın iş birliği yürütmektedir.
Kapasite Geliştirme
Kamu ve özel sektörün dijital ticaret uygulamalarını hayata geçirebilmesi için eğitim, bilgi paylaşımı ve uygulama rehberleri sunulmaktadır.
DSI’nin Çalışma Alanları ve Kurumsal Yapısı
DSI, ticaretin dijitalleşmesini hızlandırmak amacıyla hem kamu hem de özel sektörle koordineli biçimde faaliyet göstermektedir. Bu kapsamda öne çıkan yapılar şunlardır:
Yasal Reform Danışma Kurulu (LRAB)
Hükümetler, endüstri birlikleri ve uluslararası kuruluşlar arasında dijital ticarete ilişkin yasal reformların yaygınlaştırılmasını destekler.
İzleme ve Değerlendirme Mekanizması
UNCITRAL tarafından geliştirilen Elektronik Transfer Edilebilir Kayıtlar Model Yasası (MLETR) çerçevesinde ülkelerin ilerleme düzeyleri izlenir.
Kapasite ve Uygulama Destekleri
Dijital ticaretin uygulanabilirliğini artırmak amacıyla kamu otoriteleri ve özel sektör paydaşlarıyla birlikte insan kaynağı ve teknik kapasite geliştirme çalışmaları yürütülür.
Önümüzdeki 5 Yıl İçin Dijitalleşme Vizyonu
- Temel ticaret ve tedarik zinciri belgelerinin tamamının dijitalleştirilmesi
- Uzlaşılmış veri setleri üzerinden güvenli veri paylaşımının sağlanması
- Ticaret platformları arasında sorunsuz entegrasyonun mümkün kılınması
Küresel Ticaretin Geleceğinde DSI’nin Rolü
ICC Dijital Standartlar Girişimi (DSI), standartlar, güven, yasal reformlar ve kapasite geliştirme alanlarında yürüttüğü çalışmalarla küresel ticaretin daha verimli, güvenilir ve sürdürülebilir bir yapıya kavuşmasını hedeflemektedir. Dijitalleşme sayesinde hata oranlarının, işlem maliyetlerinin ve çevresel etkinin azaltılması mümkün hale gelirken; bankalar, ihracatçılar, ithalatçılar ve düzenleyici otoriteler için daha şeffaf ve öngörülebilir bir ticaret ekosistemi oluşturulmaktadır.