OECD Yapay Zeka İlkeleri ve Politikaları
Mayıs 2019'da OECD Konseyi, bu alandaki ilk hükümetler arası politika aracı olarak kabul edilen OECD Yapay Zeka İlkelerini benimsemiştir. Bu belge, sorumlu yapay zeka yönetimi için beş temel yüksek düzeyde değer ve ilkeyi içermektedir:
- Kapsayıcı büyüme, sürdürülebilir kalkınma ve refah
- İnsan merkezli değerler ve adalet
- Şeffaflık ve açıklanabilirlik
- Sağlamlık, güvenlik ve emniyet
- Hesap verebilirlik
Belge ayrıca, bu beş yapay zeka ilkesine uygun bir şekilde hem ulusal hükümet politikalarını hem de uluslararası iş birliğini yönlendirmek için beş politika önerisi sunmaktadır:
- Yapay zeka araştırma ve geliştirmesine yatırım yapmak
- Yapay zeka için dijital bir ekosistem oluşturmak
- Yapay zeka için uygun bir politika ortamı şekillendirmek
- İnsan kapasitesini geliştirmek ve iş gücü piyasası dönüşümüne hazırlanmak
- Güvenilir yapay zeka için uluslararası iş birliği yapmak
OECD Yapay Zeka İlkeleri, 38 OECD üyesinin ötesinde ekonomiler tarafından da tanınmıştır. Özellikle, G20 Yapay Zeka İlkeleri – büyük ölçüde OECD İlkelerine dayanmaktadır – Brezilya, Çin ve Hindistan gibi OECD üyesi olmayan ekonomiler tarafından benimsenmiştir.
OECD İlkelerinin Küresel Kabulü
OECD Yapay Zeka İlkeleri, yalnızca 38 OECD üyesi tarafından değil, aynı zamanda OECD üyesi olmayan ekonomiler tarafından da tanınmıştır. Örneğin, G20 Yapay Zeka İlkeleri, büyük ölçüde OECD İlkelerine dayanmaktadır ve Brezilya, Çin ve Hindistan gibi ülkeler tarafından benimsenmiştir. Bu durum, OECD İlkelerinin küresel düzeyde yapay zeka politikalarının şekillendirilmesinde önemli bir referans noktası haline geldiğini göstermektedir.
Ticaret ve WTO ile İlişkili Unsurlar
OECD İlkelerinin politika önerileri, doğrudan veya dolaylı olarak ticaret ve Dünya Ticaret Örgütü (WTO) ile ilgili konulara bağlanabilecek unsurlar içermektedir. Örneğin, ulusal politikalar ve uluslararası iş birliğinin, teknik standartlar, uygunluk değerlendirmesi (sertifikasyon ve doğrulama) ile birlikte çalışabilir ve güvenilir yapay zeka için uluslararası standartların hazırlanması ve kullanılması gibi düzenleyici araçları kapsaması gerektiğine vurgu yapılmaktadır.
Yapay Zeka Terimlerinde Ortak Anlayış
OECD İlkeleri, yapay zeka ile ilgili temel terimlere ilişkin ortak bir anlayış geliştirilmesini önermektedir. Küresel düzeyde yapay zeka terminolojisi ve tanımları üzerinde uzlaşmaya varılması, ekonomilerin bu alandaki düzenleyici müdahalelerinde uyum ve birlikte çalışabilirliği sağlamak açısından kritik bir rol oynayabilir.
OECD İlkeleri, yapay zeka ile ilgili çeşitli tanımlar sunmaktadır ve bunlardan özellikle iki tanesi – “Yapay Zeka Sistemi” ve “Yapay Zeka Sistem Yaşam Döngüsü” – ulusal yapay zeka stratejilerinin, politikalarının ve düzenlemelerinin uygulanmasında kilit bir öneme sahiptir. Düzenleyici parçalanma, özellikle gelişmekte olan ekonomiler ile mikro, küçük ve orta ölçekli işletmeler (MSME'ler) için ciddi bir ticaret engeli oluşturabilir.
OECD Yapay Zeka Politika Gözlemevi
Şubat 2020'de OECD, yapay zeka ile ilgili kamu politikaları için kapsayıcı bir merkez olarak Yapay Zeka Politika Gözlemevini hayata geçirmiştir. Gözlemevinin temel amacı, ekonomilerin güvenilir yapay zeka sistemlerini sorumlu bir şekilde geliştirmelerini ve izlemelerini desteklemektir.
Bu girişim, yapay zekanın etkilediği alanlarda disiplinler arası, kanıta dayalı politika analizi ve veri sağlamayı, aynı zamanda diyalogu kolaylaştırmayı hedeflemektedir. Hükümetler için, politika kanıtlarının toplanması ve tartışılması adına bir merkez olarak işlev görmesi planlanmıştır. Bu süreçte, geniş bir yelpazede dış aktörlerle güçlü ortaklıklar kurularak destek sağlanmaktadır.