Akreditif İşlemlerinde İthalatçının Karşılaşabileceği Riskler ve Korunma Stratejileri

Dış ticarette akreditif ödeme şekli, ithalatçı (amir) açısından güvenli bir yöntem olarak kabul edilse de doğası gereği tamamen risksiz değildir. Akreditif kurallarının temelinde yer alan "bankalar belgelerle işlem yapar, mallarla değil" prensibi, ithalatçı için bazı operasyonel ve finansal zayıflıklar yaratabilir. Bu süreçte karşılaşılabilecek risklerin önceden tespiti, ithalat operasyonlarının sağlıklı yürütülmesi adına kritik önem taşır.

İhracatçı firmanın akreditif tahtında sahte belgeler ibraz ederek akreditif şartlarını yerine getirmesi, ancak malların yüklemesini gerçekleştirmemesi mümkündür.

İhracatçı firma akreditif şartlarına uygun belgeleri akreditif tahtında ibraz ederek akreditif şartlarını yerine getirirken, malların istenen kalitede çıkmaması veya eksik yüklenmiş olması mümkündür.

Bu riski azaltmak için akreditif şartlarında istenen belgelere Gözetim Belgesi (Inspection Certificate) eklenebilir ve mallar yüklenmeden önce uluslararası bağımsız bir gözetim firmasına malların incelemesi yaptırılabilir.

Yükleme belgeleri amir bankaya ulaşmadan önce malların gümrüğe gelmesi durumunda teslim şekline de bağlı olarak demuraj vb... ekstra masraflar ödemek zorunda kalabilir.

Nakliye sırasında mallarda hasar oluşması durumunda malların sigortasını yapan sigorta şirketine başvurulması gerekecektir. Bu noktada tarafların sözleşme şartlarını oluştururken hangi tarafın sigortadan sorumlu olduğunu da netleştirmesi gerekir. Teslim Şekilleri’nin önemi ve doğru anlaşılmış olması da bu aşamada çok önemlidir. Ancak her ne olursa olsun böyle bir durumda tarafların maddi zarara ve zaman kaybına uğrayacağı aşikardır.

Eğer akreditif şartlarında belirlenen ödeme döviz cinsi ile ithalatçının ülkesinin yerel para birimi farklı ise bu da beraberinde kur riskini getirir.

Döviz kurlarında, akreditifin açıldığı tarih ile ödeme yapılacağı tarih arasında ciddi değişiklikler olabilir.

Amir Banka’nın iflas etmesi durumunda; ithalatçı firma her ne kadar akreditifin doğası gereği ihracatçı firmaya ödeme yapmak zorunda olmasa da, ticari ilişkisinin ve itibarının bozulmaması için ihracatçı firmaya doğrudan ödeme yapmak isteyebilir. Akreditif açılışı sırasında bankasına yani amir bankaya teminat olarak nakit mevduat yatırmış ise aynı mal için iki kez ödeme yapmak zorunda kalır.

Lehtar sahte ancak akreditif şartlarına uygun yükleme belgeleri düzenleyerek akreditif tahtında ödeme alabilir. Risk amir banka ve amir üzerindedir.