Konşimento (Bill of Lading) Nedir ve UCP 600'deki Yeri
Konşimento, deniz yoluyla taşınan mallar üzerinde tasarruf hakkını temsil eden, taşıyıcı tarafından düzenlenen ve uluslararası ticarette en sık kullanılan taşıma belgelerinden biridir.
- Taşıma sözleşmesinin kanıtı olması,
- Malların taşıyıcı tarafından teslim alındığını veya ilgili gemiye yüklendiğini göstermesi,
- Mallar üzerinde tasarruf hakkını temsil eden kıymetli evrak niteliğinde belge olması.
Akreditif, limandan limana deniz taşımacılığını gösteren bir taşıma belgesi ibrazını şart koşuyorsa, bu belge genellikle UCP 600 - Madde 20 kapsamında değerlendirilen konşimento olur.
UCP 600 & ISBP 821 ve Konşimento İlişkisi
Akreditif kapsamında Konşimento (Bill of Lading) hazırlanırken UCP 600 ve ISBP 821'in ilgili hükümleri birlikte değerlendirilmelidir.
Belge hazırlarken ‘’akreditifte aksi belirtilmedikçe’’ kuralı da her zaman göz önünde bulundurulmalıdır. Bazı durumlarda UCP 600 ve/veya ISBP 821 kurallarında izin verilen bir husus akreditif şartlarında yasaklanabilir veya bu kurallara göre rezerv konusu olabilecek bir hususa akreditif şartlarında izin verilebilir. Bu nedenle belge hazırlarken akreditif şartları her zaman dikkatlice okunmalı ve anlaşılmalıdır.
UCP 600'e Göre Konşimento Hazırlarken Dikkat Edilmesi Gereken Temel Unsurlar
Yükleme ve Boşaltma Limanları
Akreditif kapsamında düzenlenecek bir konşimento (bill of lading), akreditif şartlarında 44E - Port of Loading/Airport of Departure alanında yer alan yükleme limanından, 44F - Port of Discharge/Airport of Destination alanında yer alan boşaltma limanına yapılan sevkiyatı göstermelidir.
Charter Party Kaydı
Konşimento, charter party’ye tabi olduğuna dair bir kayıt veya ibare içermemelidir. Akreditif charter party bill of lading ibrazına açıkça izin veriyorsa, belge UCP 600 - Madde 22 çerçevesinde ayrıca değerlendirilmelidir.
Taşımacının İsmi
Konşimento (Bill of Lading), Taşımacının (Carrier Name) ismini net bir şekilde göstermelidir.
İmza ve İmzalayan Taraf
Konşimento aşağıdaki taraflardan biri tarafından imzalanmış görünmelidir:
- Taşımacı
- Taşımacı adına ismi belirtilen bir acente,
- Kaptan
- Kaptan adına ismi belirtilen bir acente
Konşimento üzerinde yer alan imzanın hangi sıfatla atıldığı belgeden anlaşılmalıdır. Acente tarafından atılan imza, acentenin taşıyıcı adına mı yoksa kaptan adına mı imza attığını göstermelidir. Konşimento kaptan tarafından imzalanmışsa, kaptanın adının ayrıca belirtilmesi gerekmez.
Freight Forwarder’s Bill of Lading veya House Bill of Lading
Akreditif, Freight Forwarder’s Bill of Lading veya House Bill of Lading ibrazına açıkça izin veriyorsa, belge ISBP 821 E3(b) çerçevesinde klasik taşıyıcı konşimentosundan farklı şekilde değerlendirilebilir.
Bu durumda;
- Konşimento üzerinde taşıyıcının (Carrier) isminin açıkça yazılmasına gerek yoktur.
- Düzenleyenin hangi sıfatla düzenlediği belirtilmeyebilir.
Ancak bu esneklik yalnızca akreditifin bu tür belgeye açıkça izin verdiği durumlar için geçerlidir; akreditifte böyle bir izin yoksa, konşimento UCP 600 madde 20’de öngörülen taşıyıcı adı ve imza sıfatı şartlarını karşılamalıdır.
Yükleme (On Board) Kaydı
Konşimento, malların akreditif şartlarında belirtilen yükleme limanında bir gemiye yüklendiğini göstermelidir.
- Basılı metniyle malların gemiye yüklendiğini gösteren Yükleme Konşimentolarında (Shipped Bill of Lading), ayrıca tarihli bir on board kaydı aranmayabilir; bu durumda konşimentonun düzenlenme tarihi sevkiyat tarihi olarak dikkate alınır. Belge üzerinde ayrıca tarihli bir on board kaydı varsa, sevkiyat tarihi olarak bu kayıttaki tarih esas alınır.
- Malların taşıma için teslim alındığını gösteren Tesellüm Konşimentolarının (Received Bill of Lading), UCP 600 - Madde 20 kapsamında kabul edilebilir olması için malların belirli bir gemiye, akreditifte belirtilen yükleme limanında yüklendiğini gösteren ve tarih bilgisi içeren bir on board kaydı taşıması gerekmektedir.
Orijinal Konşimento
Konşimento, tek bir orijinal belge olmalı veya birden fazla orijinal düzenlenmişse, konşimentoda belirtildiği gibi tam takım (full set) olmalıdır.
Taşıma Şartları
Konşimento (Bill of Lading), taşıma şartlarını içermeli veya taşıma şartlarını içeren başka bir kaynağa atıf yapmalıdır. Taşıma şartlarının tamamını belge üzerinde göstermeyen, ancak bu şartları içeren başka bir kaynağa atıf yapan konşimentolar kısa form veya arkası boş konşimento şeklinde düzenlenebilir.
Aktarma (Transhipment)
Taşımanın tamamının tek ve aynı konşimento kapsamında olması kaydıyla bir konşimento malların aktarma konusu yapılacağını veya yapılabileceğini belirtebilir.
Akreditif aktarmayı yasaklasa bile konşimento malların bir konteynerde, treylerde veya LASH mavnasında sevk edildiğini gösterdiği takdirde aktarma yapılacağını veya yapılabileceğini belirten bir konşimento kabul edilir.
UCP 600'de aktarma aşağıdaki şekilde tanımlanmıştır:
Aktarma, akreditifte belirtilen yükleme limanından akreditifte belirtilen boşaltma limanına yapılan taşıma sırasında bir gemiden boşaltma yapmak ve diğer bir gemiye tekrar yükleme yapmak anlamına gelir.
İlginizi Çekebilecek Konular

İşlevsel Olmayan (Inoperative) Akreditif ve Akreditifin İşlerliği (Workability) Kavramları
Dış ticaret işlemlerinde, akreditiflerin belirli özel koşulların gerçekleşmesine bağlı olarak "inoperative" veya "non-operative" (işlevsel olmayan) statüde açılması gerekebilir. Bir banka, akreditifi bu statüde açtığında, akreditifin hukuken "işler" hale gelmesi için gereken eylemin ne olduğunu hiçbir tereddüde yer bırakmayacak netlikte tanımlamakla yükümlüdür.
Detaylı Bilgi
İthalatçı İçin Akreditif İşlemlerinde Belge Seçiminin Önemi
Akreditif işlemlerinde belge seçimi, yalnızca operasyonel bir detay değil, doğrudan finansal güvenliğin temelidir. Yanlış veya eksik tanımlanan belgeler, ithalatçıyı ciddi risklerle karşı karşıya bırakabilir. Bu kapsamda, belge türü, sigorta kapsamı ve denetim süreçlerinin teknik doğruluğu kritik önem taşır.
Detaylı Bilgi
Karayolu, Demiryolu ve İç Suyolu Taşıma Belgeleri
Küresel ticaretin lojistik süreçlerini kayıt altına alan taşımacılık belgeleri, sevkiyatın yasal geçerliliğini ve tarafların sorumluluk sınırlarını belirler. Bu dokümanlar, operasyonel risk yönetimi ve mülkiyet haklarının korunmasında kritik birer araç olarak işlev görür.
Detaylı Bilgi
Ciro Edilemez Deniz Yolu Taşıma Senedi (Sea Waybill)
Sea Waybill, mülkiyet belgesi niteliği taşımayan ve ciroya konu edilemeyen bir deniz taşıma belgesi olup, taşıma sözleşmesinin varlığını ispatlar. UCP 600 çerçevesinde, akreditif şartlarında açıkça istenmesi halinde kabul edilebilir bir belgedir.
Detaylı Bilgi
Akreditif İşlemlerinde Taşıma Belgelerinin Önemi
Uluslararası ticaretin finansal güvencesi olan akreditif, bankaların belgeler üzerinden yürüttüğü titiz bir risk yönetimi disiplinidir. "Uygun ibraz" prensibiyle şekillenen bu süreçte her bir evrak, bankanın ödeme taahhüdünü koruyan stratejik birer savunma hattı niteliği taşır.
Detaylı Bilgi