Konşimento (Bill of Lading) Nedir ve UCP 600'deki Yeri
Konşimento (Bill of Lading), limandan limana deniz taşımasını belgeleyen temel taşıma belgelerinden biridir. Konşimento farklı kuruluşlar tarafından düzenlenebilir; ancak UCP 600 Madde 20 kapsamında incelenebilmesi için, ilgili istisnalar saklı kalmak üzere, taşıyıcının adı ile belgenin UCP 600'de öngörülen taraflardan biri tarafından uygun şekilde imzalandığını göstermesi gerekir.
- Taşıma sözleşmesinin kanıtı olması,
- Malların taşıyıcı tarafından teslim alındığını veya ilgili gemiye yüklendiğini göstermesi,
- Mallar üzerinde tasarruf hakkını temsil eden kıymetli evrak niteliğinde belge olması.
UCP 600 & ISBP 821 Kapsamında Konşimento (Bill of Lading)
UCP 600'e Göre Konşimento Hazırlarken Dikkat Edilmesi Gereken Temel Unsurlar
Yükleme ve Boşaltma Limanları
Akreditif kapsamında düzenlenecek bir konşimento (bill of lading), akreditif şartlarında 44E - Port of Loading/Airport of Departure alanında yer alan yükleme limanından, 44F - Port of Discharge/Airport of Destination alanında yer alan boşaltma limanına yapılan sevkiyatı göstermelidir.
Charter Party Kaydı
Konşimento, charter party’ye tabi olduğuna dair bir kayıt veya ibare içermemelidir. Akreditif charter party bill of lading ibrazına açıkça izin veriyorsa, belge UCP 600 - Madde 22 çerçevesinde ayrıca değerlendirilmelidir.
Taşımacının İsmi
Konşimento (Bill of Lading), Taşımacının (Carrier Name) ismini net bir şekilde göstermelidir.
İmza ve İmzalayan Taraf
Konşimento aşağıdaki taraflardan biri tarafından imzalanmış görünmelidir:
- Taşımacı
- Taşımacı adına ismi belirtilen bir acente,
- Kaptan
- Kaptan adına ismi belirtilen bir acente
Konşimento üzerinde yer alan imzanın hangi sıfatla atıldığı belgeden anlaşılmalıdır. Acente tarafından atılan imza, acentenin taşıyıcı adına mı yoksa kaptan adına mı imza attığını göstermelidir. Konşimento kaptan tarafından imzalanmışsa, kaptanın adının ayrıca belirtilmesi gerekmez.
Freight Forwarder’s Bill of Lading veya House Bill of Lading
Akreditif, Freight Forwarder’s Bill of Lading veya House Bill of Lading ibrazına açıkça izin veriyorsa, belge ISBP 821 E3(b) çerçevesinde klasik taşıyıcı konşimentosundan farklı şekilde değerlendirilebilir.
Bu durumda;
- Konşimento üzerinde taşıyıcının (Carrier) isminin açıkça yazılmasına gerek yoktur.
- Düzenleyenin hangi sıfatla düzenlediği belirtilmeyebilir.
Ancak bu esneklik yalnızca akreditifin bu tür belgeye açıkça izin verdiği durumlar için geçerlidir; akreditifte böyle bir izin yoksa, konşimento UCP 600 madde 20’de öngörülen taşıyıcı adı ve imza sıfatı şartlarını karşılamalıdır.
Yükleme (On Board) Kaydı
Konşimento, malların akreditif şartlarında belirtilen yükleme limanında bir gemiye yüklendiğini göstermelidir.
- Basılı metniyle malların gemiye yüklendiğini gösteren Yükleme Konşimentolarında (Shipped Bill of Lading), ayrıca tarihli bir on board kaydı aranmayabilir; bu durumda konşimentonun düzenlenme tarihi sevkiyat tarihi olarak dikkate alınır. Belge üzerinde ayrıca tarihli bir on board kaydı varsa, sevkiyat tarihi olarak bu kayıttaki tarih esas alınır.
- Malların taşıma için teslim alındığını gösteren Tesellüm Konşimentolarının (Received Bill of Lading), UCP 600 - Madde 20 kapsamında kabul edilebilir olması için malların belirli bir gemiye, akreditifte belirtilen yükleme limanında yüklendiğini gösteren ve tarih bilgisi içeren bir on board kaydı taşıması gerekmektedir.
Orijinal Konşimento
Konşimento, tek bir orijinal belge olmalı veya birden fazla orijinal düzenlenmişse, konşimentoda belirtildiği gibi tam takım (full set) olmalıdır.
Taşıma Şartları
Konşimento (Bill of Lading), taşıma şartlarını içermeli veya taşıma şartlarını içeren başka bir kaynağa atıf yapmalıdır. Taşıma şartlarının tamamını belge üzerinde göstermeyen, ancak bu şartları içeren başka bir kaynağa atıf yapan konşimentolar kısa form veya arkası boş konşimento şeklinde düzenlenebilir.
Aktarma
UCP 600- Madde 20 (b) uyarınca aktarma; akreditifte belirtilen yükleme limanından akreditifte belirtilen boşaltma limanına yapılan taşıma sırasında bir gemiden boşaltma yapmak ve diğer bir gemiye tekrar yükleme yapmak anlamına gelir.
Diğer taraftan UCP 600 Madde 20(c) uyarınca, taşımanın tamamı aynı konşimento tarafından kapsandığı sürece konşimento malların aktarılacağını veya aktarılabileceğini gösterebilir. Ayrıca konşimentodan malların konteyner, treyler veya LASH barge içinde taşındığı anlaşılıyorsa, akreditifte aktarma yasaklanmış olsa dahi aktarma yapılacağını veya yapılabileceğini gösteren bir konşimento kabul edilebilir. Taşıyıcının yalnızca aktarma yapma hakkını saklı tuttuğunu belirten standart klozlar ise UCP 600 Madde 20(d) kapsamında dikkate alınmaz.