UCP 600 ve ISBP 821’e Göre Fatura Hazırlama Kuralları
Fatura Hazırlarken Bilinmesi Gereken Temel Bilgiler
Temel olarak akreditif kapsamında talep edilen bir fatura:
- Lehtar tarafından düzenlenmelidir. Ancak, Devredilebilir (Transferable) Akreditiflerde İkinci Lehtar (2nd Beneficiary) tarafından da düzenlenebilir.
- Akreditif açılış mesajı üzerinde (MT 700 Swift mesajı) yer alan Lehtar unvanı akreditif açılışından sonra değişmiş ise; ‘’formerly known as…’’ vb. bir ifade ile eski unvan belirtilmek kaydıyla yeni lehtar unvanı ile fatura düzenlenebilir.
- Fatura akreditif amiri adına düzenlenmelidir. Ancak Devredilebilir (Transferable) Akreditiflerde ilk lehtarın (1st beneficiary) ismi akreditif amirinin ismiyle değiştirilebilir.
- Amirin unvan, adres ve varsa iletişim bilgilerinin fatura üzerinde belirli bir kutuda, alanda veya boşlukta gösterilmesine gerek yoktur. Diğer taraftan Amir unvan ve adresinin Applicant başlığı veya ön eki ile tanımlanmasına da gerek yoktur.
- Aksi akreditif şartlarında istenmediği sürece, imzalanmış olması ve tarih göstermesi gerekmez.
- Mal veya hizmetin toplam değerini göstermelidir.
- Akreditifin para cinsi üzerinden düzenlenmelidir.
- Akreditif şartlarında birim fiyat yer alıyorsa fatura üzerinde de akreditif şartlarında yer alan birim fiyat gösterilmelidir.
- Akreditif şartlarında herhangi bir ıskonto veya indirim yer alıyorsa veya gösterilmesi talep ediliyorsa, fatura üzerinde de ıskonto/indirim tutarı gösterilmelidir.
- Akreditif şartlarında yer almasa da; fatura üzerinde ıskonto, indirim veya peşin ödeme bilgisi gösterilebilir.
Akreditif Şartlarında Fatura Başlığı ve Fatura Türü
"Invoice" İstenmesi Durumu
Akreditif şartlarında başka bir açıklama olmaksızın “Invoice” istenmesi durumunda; Commercial Invoice, Customs Invoice, Tax Invoice, Final Invoice, Consular Invoice vb. şekilde düzenlenen faturalar kabul edilebilir ve rezerv konusu değildir. Ancak, “Provisional Invoice” ve “Proforma Invoice” ibrazı rezerv konusudur ve kabul edilmez.
"Commercial Invoice" İstenmesi Durumu
Akreditif şartlarında “Commercial Invoice” istenmesi durumunda, “Invoice” başlığı ile düzenlenen bir fatura kabul edilebilir ve rezerv konusu değildir.
Teslim Şekli (Incoterms) ve Fatura
Teslim Şekli Incoterms Yayın Tarihi ile Belirtilmişse
Akreditif şartlarında Teslim Şekli; Incoterms yayın tarihi ile yer almış ise fatura üzerinde de Incoterms yayım yılı ile gösterilmelidir. Örneğin;
Akreditif şartlarında Teslim Şekli FOB Gebze Türkiye (Incoterms 2010) şeklinde yazılmış ise; fatura üzerinde
- FOB Gebze Türkiye
- FOB Gebze Türkiye (Incoterms)
- FOB Gebze (Incoterms 2000)
yazılı olması rezerv konusudur. Böyle bir durumda fatura üzerinde Teslim Şekli FOB Gebze Türkiye (Incoterms 2010) olarak gösterilmelidir.
Teslim Şekli Incoterms Yayın Tarihi Belirtilmemişse
Akreditif şartlarında teslim şekli “FOB Gebze” veya “FOB Gebze Incoterms” yazılmış ise, yani Incoterms'in yayım yılı belirtilmemişse; fatura üzerinde teslim şekli aşağıdaki şekilde gösterilebilir:
- FOB Gebze
- FOB Gebze Incoterms
- FOB Gebze (Incoterms 2010)
- FOB Gebze (Incoterms 1990)
Bu durumda, Incoterms’in daha eski bir versiyonu ile gösterilmesi rezerv konusu olmayacaktır.
Mal, Hizmet veya İşin Tanımı
Mal Tanımının Akreditif Şartlarıyla Uyumlu Olması
Fatura üzerinde yer alan mal, hizmet veya işin tanımı, akreditif şartlarında yazılı olan mal, hizmet veya işin tanımı ile uyumlu olmalıdır. Akreditifte yer alan mal tanımı ile farklılık, eksiklik veya olumsuzluk yaratacak bilgiler içermemelidirler.
Örnek:
Akreditif şartlarında mal tanımı “22 cu.ft. Bottom-Freezer Refrigerator” yazdığı halde faturada “22 cu.ft. Top-Freezer Refrigerator” yazması rezerv konusu olacaktır.
Gerçekten Yüklenen Mal veya Teslim Edilen İşin Gösterilmesi
Fatura, gerçekten yüklenen malı veya teslim edilen işi göstermelidir.
Örnek:
Kısmi yüklemeye izin veren bir akreditifte; mal tanımı “50 Television and 25 Refrigerators” olsun ve ilk partide sadece “25 Television” yüklenmiş olsun. Fatura üzerinde gerçekten yüklenen mal olarak “25 Television” gösterilmelidir.
Akreditifte yer alan “50 Television and 25 Refrigerators” mal tanımı da ayrıca fatura üzerinde gösterilebilir, ancak gerçekten yüklenen kısım mutlaka ayrıca belirtilmelidir.
Fatura Üzerinde Yer Alan Ek Bilgiler
Fatura üzerinde, akreditifte yazılı olan mal, hizmet veya iş tanımına ek bilgiler yer alabilir. Ancak bu bilgilerin, mal, hizmet veya işin kalitesini, doğasını ya da kategorisini değiştiren bilgiler olmamalıdır.
Örnek:
Akreditif şartlarında mal tanımı “Robotic Pool Cleaners” olduğu halde faturada “Second Hand Robotic Pool Cleaners” yazması rezerv konusu olur.
Fazla Mal veya Hizmet Bilgisi
Fatura üzerinde, bedelsiz olsa dahi akreditif şartlarında yer almayan mal, hizmet veya iş bilgisi yer almamalıdır. Faturanın fazla yükleme ve akreditif şartlarında yazılı olmayan mal, hizmet veya işi göstermemesi gerekir.
Fatura üzerinde yer alan fazla mal, hizmet veya iş; akreditif şartlarında yer alan mal, hizmet veya iş ile aynı veya ilgili olsa dahi, bedelsiz bile olsa rezerv konusu olacaktır. Bu durum, numune, reklam malzemesi veya kullanım kılavuzu için de geçerlidir. Akreditif şartlarında yer almadığı sürece, fatura üzerinde de bedelsiz olsa dahi bu tür bilgiler yer almamalıdır.
Fatura Tutarı ve Masraflar
Navlun, Sigorta ve Diğer Masraflar
Akreditifte aksi talep edilmedikçe, navlun, sigorta, dokümantasyon vb. masraflar fatura tutarına dahil edilmelidir.
Fatura Üzerindeki Bilgilerin Tutarlılığı
Fatura üzerinde yer alan bilgiler, diğer belgeler üzerinde yer alan bilgiler ile çelişmemelidir.
Örnek:
Faturada toplam brüt ağırlık 50 mton iken çeki listesinde brüt ağırlık 55 mton ise bu durum rezerv konusu olacaktır.
Mal Miktarında Tolerans
Tolerans Uygulaması

Akreditifte Rezervli Vesaik (Discrepant Documents) - Uygun Olmayan İbraz
Akreditiflerde ödeme taahhüdü, yalnızca mal sevkiyatına değil ibraz edilen belgelerin akreditif şartlarına ve UCP 600 kurallarına tam uyumuna bağlıdır. UCP 600 ve ISBP 821 çerçevesinde yapılan incelemede tespit edilen her uyumsuzluk, vesaikin “rezervli” sayılmasına ve bankaların honour/negotiation yükümlülüğünün ortadan kalkmasına yol açabilir.
Detaylı Bilgi
UCP 600 Kurallarına Göre Akreditiflerde Vesaik İbraz Süreci
UCP 600 kuralları kapsamında vesaik ibraz sürecinin doğru yorumlanması; vade, ibraz süresi, ibraz yeri ve bankanın çalışma saatlerinin birlikte değerlendirilmesini gerektirir. Bu unsurlardan herhangi birisindeki hatalı yorum, belgeler eksiksiz olsa dahi rezerv riskine yol açabilir.
Detaylı Bilgi
Akreditif Kapsamında Konşimento (Bill of Lading) Hazırlarken Kontrol Listesi
Taşıma Belgesi hemen hemen her akreditifte talep edilen en temel belgelerden birisidir ve her bir taşıma belgesi UCP 600 ve ISBP 821’de kapsamlı olarak ele alınmıştır. Uygun İbraz sağlanması ve vesaikin rezervli olmaması için Konşimento (Bill of Lading) hazırlarken bu kurallara uyulması kritik önem taşır.
Detaylı Bilgi
Akreditif Kapsamında Fatura Hazırlarken Hangi Soruları Sormak Gerekir?
Akreditif kapsamında fatura hazırlarken, UCP 600 ve ISBP 821 kurallarına uygunluk için doğru soruları sormak önemlidir. Fatura başlığı, mal tanımı, miktar, tutar, teslim şekli ve diğer detaylar akreditif şartlarına uygun olmalıdır. Rezerv risklerini önlemek için kontrol listesi kullanılması tavsiye edilir.
Detaylı Bilgi
Akreditiflerde Kullanılan Bazı Terimler ve UCP 600'de Yer Alan Tanımları
UCP 600’e göre akreditif terimleri: Banking Day, Complying Presentation, Honour, Negotiation ve Confirmation gibi kavramlar, akreditif işlemlerinde kritik öneme sahiptir. Bu terimler, akreditif şartlarının uygulanması ve belgelerin ibrazı süreçlerinde belirleyici rol oynar.
Detaylı Bilgi
UCP 600'ün Tarihçesi
Milletlerarası Ticaret Odası’nın yayımladığı akreditiflere ilişkin yeknesak kurallar olan UCP 600 akreditifli işlemlerin bir nevi anayasası niteliğindedir. Akreditif şartlarında yazılı olmayan ancak tarafların vesaik hazırlarken yerine getirmesi gereken pek çok kural bu broşürlerde yer alır.
Detaylı Bilgi