Taşıma Belgelerinde Shipper/Consignor Alanı ve UCP 600 Kuralları
Uluslararası lojistik ve dış ticaret süreçlerinde, malların sevkiyatını organize eden ve/veya malları gönderen tarafın bilgileri taşıma belgelerinde Shipper (Yükleten) veya Consignor (Gönderen) hanesinde yer alır.
Konşimento, multimodal transport document, hava yolu taşıma senedi veya karayolu taşıma belgesi gibi taşıma belgelerinde shipper veya consignor alanında yer alan bilgi bankalar tarafından belge incelemesi sırasında dikkatle değerlendirilir.
Bu alanın doldurulmasında ve bankalarca incelenmesinde dikkat edilmesi gereken temel teknik unsurlar aşağıda detaylandırılmıştır.
UCP 600 - 14(k) Maddesi Düzenlemesi
Herhangi bir belgede malları gönderen (shipper/consignor) olarak belirtilen tarafın akreditifin lehtarı olması gerekmez.
UCP 600 - Madde 14(k)
Taşıma belgelerinde yer alan Shipper veya Consignor bilgisine ilişkin bankacılık standartları, UCP 600’ün 14(k) maddesinde ele alınmıştır.
UCP 600'ün 14(k) maddesine göre, taşıma belgesinde Shipper/Consignor alanında belirtilen tarafın akreditif lehtarı olması gerekmez ve bu alanda lehtar dışında bir tarafın yer alması mümkündür. Ancak, akreditif şartları bu konuda belirleyici olabilir.
Eğer akreditif şartlarında:
- Shipper’ın lehtar olması gerektiği belirtiliyorsa,
- Lehtar dışında belirli bir firmanın yer alması isteniyorsa,
bu şartlara uyulmalı ve taşıma belgesi buna göre düzenlenmelidir.
Akreditif Şartlarının Önceliği ve MT 700 SWIFT İncelemesi
UCP 600 Madde 14(k) genel bir esneklik tanır; ancak akreditifte shipper/consignor bilgisine ilişkin açık ve özel bir şart varsa, belgeler bu şart dikkate alınarak incelenir. Bu nedenle, akreditif açılışlarında kullanılan MT 700 SWIFT mesajında şu alanlar dikkatle incelenmelidir. Ancak inceleme yalnızca bu iki alanla sınırlı tutulmamalı; akreditif metni, varsa değişiklik mesajları (amendment’lar) ve taşıma belgesine ilişkin tüm özel şartlar birlikte değerlendirilmelidir.
- 46A - Documents Required: Taşıma belgesine ilişkin doğrudan şartlar bu alanda yer alabilir. Örneğin “Shipper must be the beneficiary” veya “Shipper must be [firma unvanı]” gibi ifadeler 46A alanında talep edilen taşıma belgesi şartları arasında düzenlenebilir.
- 47A - Additional Conditions: Sadece 46A alanını incelemek yeterli değildir. Amir bankalar, üçüncü taraf shipper yasağını veya özel yükleyici kısıtlamalarını ek koşullar (47A) alanına da yerleştirebilir.
Eğer bu alanlarda shipper veya consignor bilgilerine ilişkin açık bir şart varsa, UCP 600 Madde 14(k)’nın tanıdığı genel esneklik, akreditifteki özel şartla sınırlanır ve belge bu özel şart çerçevesinde incelenir.
Consignee (Alıcı) Alanı ve Ciro Mekanizması
Ciro konusu özellikle ciro edilebilir nitelikteki konşimentolar bakımından önemlidir.
Eğer ciro edilebilir nitelikteki bir konşimentoda Consignee alanında şu ifadelerden biri yer alıyorsa:
- "To order",
- "To the order of the shipper",
bu belge kural olarak, akreditif kapsamında ibraz edilmeden önce Shipper tarafından cirolanmış olmalıdır.
Operasyonel Özet ve Risk Yönetimi
Sonuç olarak, taşıma belgelerinde Shipper/Consignor alanı akreditif şartlarına uygun olarak doldurulmalıdır. UCP 600 Madde 14(k), bu alanda lehtar dışında bir tarafın yer almasına izin verse de, akreditif şartlarında aksi belirtilmişse bu şartlara uyulması zorunludur.
Bu nedenle MT 700 SWIFT mesajındaki 46A ve 47A alanları dikkatle incelenmeli; ayrıca akreditif metni, varsa amendment’lar ve taşıma belgesine ilişkin tüm özel şartlar birlikte değerlendirilmelidir.
Order düzenlenen ve ciro edilebilir nitelikteki konşimentolarda ise consignee alanı ile endorsement zinciri ayrıca kontrol edilmeli; shipper lehtar dışında üçüncü bir taraf ise ciro işleminin doğru tarafça veya doğru yetki ifadesiyle yapıldığından emin olunmalıdır.