Akreditif İşlemlerinde Taşıma Belgelerinin Teknik Çerçevesi
Taşıma belgesi, bir akreditif kapsamında ticari fatura ile birlikte talep edilen en temel dokümanların başında gelir. Taşıma belgeleri, belge türüne göre malların sevk edildiğini, taşıyıcıya teslim edildiğini, taşıma sözleşmesini veya belirli durumlarda mallar üzerindeki tasarruf hakkını gösterebilen belgelerdir ve belge türüne göre UCP 600’ün 19–25. maddelerinde düzenlenmiştir.
Hatasız bir belge hazırlama ve ibraz süreci için UCP 600 hükümleri yanında, UCP 600 kapsamında belge inceleme uygulamasını açıklayan ISBP 821’deki uluslararası standart bankacılık uygulamaları da dikkate alınmalıdır.
Uygun İbraz ve Belge İnceleme Standartları
Uluslararası standart bankacılık uygulamaları bakımından akreditif metinleri, belge hazırlama ve inceleme sürecine ilişkin tüm operasyonel ayrıntıları her zaman içermez. Örneğin bir akreditifte yalnızca “full set clean on board bills of lading” ibrazı talep edilebilir. Ancak taşıyıcının belgede nasıl gösterileceği, acente imzasının hangi sıfatla atılacağı, gemiye yükleme tarihinin nasıl belirleneceği ve düzenlenen orijinallerin tamamının ibraz edilip edilmediği gibi hususlar; UCP 600 hükümleri ile uluslararası standart bankacılık uygulamaları çerçevesinde değerlendirilir. Bankalar belge incelemesi sırasında akreditif şartlarını, uygulanabilir UCP 600 hükümlerini ve uluslararası standart bankacılık uygulamalarını birlikte dikkate alır. Bu nedenle uygun bir ibrazın gerçekleştirilebilmesi için yalnızca akreditif metninde yer alan özel şartların yerine getirilmesi yeterli değildir. Belgelerin aynı zamanda UCP 600’e ve uluslararası standart bankacılık uygulamalarına uygun şekilde hazırlanması gerekir.
"Akreditifte Aksi Belirtilmedikçe" Kuralı
Akreditiflerde sıkça karşılaşılan unsurlardan biri de şu prensiptir: Akreditifte aksi belirtilmedikçe UCP 600 ve ISBP 821 uygulanır.
Bu şu anlama gelir:
- Akreditif şartları, UCP 600’ün belirli bir hükmünü açıkça değiştirebilir veya uygulanmayacağını belirtebilir. Akreditifteki açık bir şart, ISBP 821’de açıklanan standart uygulamanın sonucunu da ilgili işlem bakımından değiştirebilir.
- Akreditifte şartlarında açıkça yasaklanan bir koşul, UCP 600'ün izin verdiği bir durum olsa bile uygulanamaz.
- Buna karşılık, normal şartlarda uygunsuz sayılabilecek bir unsur akreditifte açık ve uygulanabilir biçimde kabul edilmişse bu unsur tek başına rezerv nedeni oluşturmaz.
Bu nedenle belge hazırlarken akreditif metni baştan sona bütünsel olarak değerlendirilmelidir.
Taşıma Belgelerinde Sık Karşılaşılan Rezerv Konuları
- Akreditifte belirtilen son yükleme tarihinden sonra yükleme yapılması.
- Belgelerin akreditifte belirtilen ibraz süresi dışında ibraz edilmesi.
- Yükleme limanı, teslim alma yeri, boşaltma limanı, varış yeri veya teslim yeri bilgisinin akreditif şartlarıyla uyumsuz olması.
- Deniz veya multimodal taşıma belgesinde gemi ya da yükleme limanının “intended” olarak gösterildiği durumlarda, gerekli gemiye yükleme kaydında fiilî gemi adının, fiilî yükleme limanının veya yükleme tarihinin uygun şekilde belirtilmemesi.
- Akreditifte aktarma yasaklanmışsa veya UCP’nin ilgili taşıma belgesi maddelerindeki aktarmaya ilişkin izin veren hükümler açıkça hariç tutulmuşsa, taşıma belgesinde aktarma yapıldığını gösteren kayıt bulunması.
- Gerekli olduğu halde on board kaydının bulunmaması veya on board kaydının tarih içermemesi.
- Akreditif veya ilgili UCP maddesi çerçevesinde kabul edilebilir olmadığı halde, taşıma belgesinde malların güvertede/on deck yüklendiğini gösteren kayıt bulunması.
- Akreditifte tam takım/full set taşıma belgesi talep edilmesine rağmen eksik sayıda orijinal taşıma belgesi ibraz edilmesi.
- Taşıma belgesinin malların veya ambalajın kusurlu durumunu gösteren kayıt içermesi.
- İlgili UCP maddesinin gerektirdiği şekilde taşıyıcı, kaptan, malik, kiracı veya bunların acentesi bilgisinin/imzasının belgede uygun şekilde gösterilmemesi.
- Taşıma belgesinin UCP 600’ün ilgili maddesine uygun şekilde imzalanmamış olması.
- Ciro gerektiren taşıma belgelerinde, belgenin akreditifte öngörülen şekilde ciro edilmemiş olması.
- Taşıma belgesindeki verilerin diğer belgelerdeki verilerle çelişmesi.
- Belge üzerindeki değişiklik veya düzeltmelerin belgeyi düzenleyen veya yetkili tarafça uygun şekilde doğrulanmamış olması.
- Akreditifin kısmi yükleme, taşıma şekli veya belge seti şartlarıyla uyumsuz şekilde birden fazla taşıma belgesi ibraz edilmesi.
- Notify party bilgisinin akreditif şartlarıyla uyumsuz gösterilmesi.