Akreditifte Taşıma Belgeleri Neden Kritik?
Akreditifli ödemelerde bankanın ödeme taahhüdü, ibraz edilen belgelerin akreditif şartlarına tam uyumlu olmasına bağlıdır. Bu belgeler arasında taşıma belgeleri; hem malın sevk edildiğini hem de akreditif metninde kurgulanan teslim ve taşıma modelinin doğru şekilde uygulandığını ispatladığı için rezerv (uyumsuzluk) riskinin en yoğunlaştığı alanı oluşturur.
Taşıma belgesinde yer alan yanlış bir ifade, eksik bir not, hatalı ciro (endorsement), notify bilgisi, navlun (freight) kaydı veya yanlış belge türü seçimi; belge teknik olarak doğru görünse dahi akreditif şartlarına aykırılık teşkil ederek yani rezerv konusu olarak bankanın belgeyi reddetmesine ve/veya ödemenin gecikmesine yol açabilir.
Akreditif Şartlarını Doğru Yorumlamanın Önemi
Lehtar (beneficiary / ihracatçı), akreditif metni kendisine ulaştığı anda taşıma belgesi gerekliliklerini titizlikle incelemelidir. Sadece belgenin adını değil, belgenin nasıl düzenleneceğine ilişkin teknik detayları — ciro şekli, notify adresi ve navluna ilişkin kayıtlar dahil — doğru şekilde anlamak, rezerv riskini azaltmanın temel unsurudur.
Akreditif metninde yer alan ve MT 700 / MT 701 akreditif açılış swift mesajlarında ya da varsa MT 707 / MT 708 akreditif değişiklik mesajlarında bulunan bir ibarenin yanlış yorumlanması veya gözden kaçırılması, ihracatçı açısından ciddi bir rezerv (uyumsuzluk) riskine ve ödeme gecikmesine neden olabilir.
Akreditif işlemlerinde taşıma belgelerine ilişkin şart ve gerekliliklerin doğru anlaşılması, hem lehtar (ihracatçı) hem de akreditife dahil olan bankalar açısından kritik öneme sahiptir. Bu nedenle akreditif şartlarında talep edilen taşıma belgesine ilişkin tüm detaylar dikkatlice incelenmeli ve doğru şekilde yorumlanmalıdır. Aksi halde, akreditif şartlarının yanlış anlaşılması veya eksik yorumlanması rezerv (uyumsuzluk) riskini beraberinde getirebilir.
MT 700 SWIFT Mesajında Taşıma Belgesi İle İlişkili Alanlar
İhracatçıların düştüğü en büyük hatalardan biri, taşıma belgesi şartlarını sadece 46A (Documents Required) alanında aramaktır. Oysa akreditif bir bütündür ve 47A (Additional Conditions) alanı, taşıma belgesinin niteliğini tamamen değiştirebilir.
MT700’de taşıma belgesi açısından temel alanlar:
- 46A – Documents Required: Talep edilen belgelerin listesi ve çekirdek gereklilikler
- 47A – Additional Conditions: Belgeyi şekil ve içerik açısından değiştirebilen ek şartlar
- 44A / 44E / 44F / 44B – Taşıma rotası ve teslim yapısı: Belge türünü belirleyen “taşıma kurgusu”
Kritik Örnek: Navlun Ödemesi Çelişkisi
Aşağıdaki gibi bir akreditif kurgusunda oluşabilecek rezerv riskine dikkat ediniz:
46A (Required Documents /Talep Edilen Belgeler) | 47A (Additional Conditions / Ek Şartlar) |
FULL SET OF CLEAN ON BOARD B/L IN 3 ORIGINALSAND3 NON-NEGOTIABLE COPIES ISSUED OR ENDORSED TO THE ORDER OF ABC BANK,NOTIFY THE NAME AND ADDRESS OF THE APPLICANT AND MARKED 'FREIGHT PREPAID | CHARTER PARTY BILL OF LADING IS ACCEPTABLE AND SHOULD INDICATE FREIGHT PAYABLE AS PER CHARTER PARTY |
Rezerv Uyarısı: Bu durumda ihracatçı, 46A alanına bakarak "Freight Prepaid" yazılı bir Charter Party Bill of Lading belge ibraz ederse, 47A'daki özel şartı ihlal etmiş olur ve belge banka tarafından reddedilir. Akreditif incelenirken tüm alanlar çapraz kontrole tabi tutulmalıdır.
MT 700 Swift Mesajında 44 Alanları Taşıma Belgesi Türünü Nasıl Belirler?
Akreditif şartlarında taşıma belgesi ile ilgili gereklilikler, 44A, 44E, 44F ve 44B alanlarının kullanım şekline göre değişiklik gösterebilir. Bu nedenle 46A: Documents Required alanında talep edilen Taşıma Belgesi ile bağlantılı olarak aşağıdaki alanlar dikkatlice incelenmeli ve talep edilen belge türü doğru bir şekilde belirlenmelidir.
- 44A – Place of Taking in Charge/Dispatch From../Place of Receipt,
- 44E – Port of Loading/Airport of Departure,
- 44F – Port of Discharge/Airport of Destination ve
- 44B – Place of Final Destination/For Transportation To…/Place of Delivery
Akreditif şartlarında yalnızca 44E ve 44F alanları doldurulmuş ise 46A: Documents Required alanında talep edilen Taşıma Belgesi;
- Bill of Lading,
- Non-Negotiable Sea Waybill,
- Charter Party Bill of Lading ya da
- Air Waybill
belgelerinden birisi olmalıdır.
Akreditif şartlarında yalnızca 44A ve 44B alanları doldurulmuş ise 46A: Documents Required alanında talep edilen Taşıma Belgesi;
- Multimodal Transport Document,
- Road, Rail ya da Inland Waterway
- Courier Receipt
- Postal Receipt
- Certificate of Posting
belgelerinden birisi olmalıdır.
Akreditif şartlarında 44A, 44E, 44F ve 44B alanlarından herhangi üçü veya dördü doldurulmuş ise 46A: Documents Required alanında talep edilen Taşıma Belgesi;
- Multimodal Transport Document
belgesi olmalıdır.
Taşıma Belgelerinde Rezerv Riskini Ortadan Kaldırmak İçin 3 Altın Kural
Hem lehtar (ihracatçı) hem de aracı bankalar için en kritik aşama, akreditif metninin doğru analiz edilmesidir. Rezerv (tutarsızlık) riskini minimize etmek için şu adımları izleyin:
| Akreditifi “tek alan” yerine “bütün metin” olarak okuyun | Akreditifi sadece 46A - Talep Edilen Belgeler alanında yazılı olan şartlar ile değil, tüm alanlarıyla (özellikle 44, 46A ve 47A) bir bütün olarak değerlendirin. |
| Satış sözleşmesi / proforma ile uyumu doğrulayın | Belgenin, amir (ithalatçı) ile yapılan satış sözleşmesi veya proforma fatura ile çelişmediğinden emin olun. |
| Bankanızla teknik teyit ve gerektiğinde amendment talebi | Şüpheli veya yoruma açık ifadelerde ihbar/teyit bankanızdan teknik görüş alın. Gerekli görülürse amir bankadan açıklama talep edilmesi, rezerv riskini daha belge hazırlanmadan düşürür. Eğer akreditif şartları fiziki taşıma koşullarıyla uyumsuzsa, belge düzenlenmeden önce mutlaka akreditif değişikliği (amendment) istenmelidir. |