Akreditif İşlemlerinde Dil Standartları ve ISBP 821 - A21 Uygulama Esasları

Akreditif kapsamında ibraz edilen belgelerin;

• akreditif şartlarına,
• UCP 600 kurallarına ve
• ISBP 821'de açıklanan Uluslararası Standart Bankacılık Uygulamalarına

uygun olması gerekir.

Milletlerarası Ticaret Odası (ICC) tarafından yayımlanan ISBP 821, UCP 600 kapsamında ibraz edilen belgelerin bankalar tarafından nasıl inceleneceğini açıklayan temel uygulama rehberidir. ISBP 821’in A21 paragrafı ise belgelerde kullanılacak dile ilişkin esasları düzenler.

Belgelerin akreditifte öngörülenden farklı bir dilde hazırlanması, inceleme sürecini zorlaştırabilir ve rezerv riskine yol açabilir. Bu nedenle dil, yalnızca biçimsel bir unsur değil, ibrazın akreditif şartlarına uygunluğunun değerlendirilmesinde dikkate alınan unsurlardan biridir.

ISBP 821 A21 kapsamında uygulanacak temel kural, akreditifte belge dilinin belirtilip belirtilmediğine göre değişir.

Akreditifte belgelerin belirli bir dilde hazırlanması şart koşulmuşsa, akreditif veya UCP 600 uyarınca belgelerde bulunması gereken veriler kural olarak bu dilde sunulmalıdır.

Örneğin akreditifte bütün belgelerin İngilizce düzenlenmesi istenmişse, zorunlu bilgilerin başka bir dilde verilmesi rezerv nedeni olabilir.

Bu nedenle ihracatçı, yalnızca belge başlıklarının değil, belge üzerinde bulunması gereken açıklama, beyan ve diğer zorunlu bilgilerin de öngörülen dilde yer almasını sağlamalıdır.

Akreditif metninde belgelerin hangi dilde hazırlanacağına ilişkin bir şart bulunmuyorsa belgeler kural olarak herhangi bir dilde düzenlenebilir. Dolayısıyla belgenin akreditif dilinden farklı bir dilde hazırlanmış olması tek başına rezerv nedeni oluşturmaz.

Bununla birlikte farklı dillerde hazırlanan belgeler, özellikle teknik mal tanımları ve ticari veriler bakımından yorum farklılıklarına yol açabilir. Bu nedenle akreditifte dil şartı bulunmasa dahi belgelerin mümkün olduğunca ortak ve tutarlı bir dilde hazırlanması, operasyonel risklerin azaltılmasına yardımcı olur.

Akreditifin birden fazla dilde belge ibrazına izin vermesi hâlinde görevli banka veya teyit bankası, üstleneceği yükümlülüğün bir koşulu olarak inceleyebileceği dilleri sınırlandırabilir.

Banka böyle bir sınırlama getirirse belgelerdeki zorunlu veriler, bankanın kabul ettiğini bildirdiği dil veya dillerde sunulmalıdır. Banka herhangi bir sınırlama getirmezse akreditifin izin verdiği dillerde sunulan verileri incelemesi gerekir.

Bu düzenleme, bankaların inceleme kapasitesini dikkate alarak dil kaynaklı belirsizlikleri işlem başlamadan önce sınırlandırmasına imkân tanır.

Akreditifin belirli bir dil öngörmesi, belge üzerinde bulunan her ifadenin mutlaka bu dilde olması gerektiği anlamına gelmez.

Akreditif veya UCP 600 uyarınca sunulması gerekmeyen ve izin verilmeyen bir dilde belgeye eklenen ilave bilgiler, kural olarak bankanın inceleme kapsamı dışında kalır. Ancak akreditifin zorunlu tuttuğu bir bilginin öngörülen dil dışında sunulması rezerv nedeni olabilir.

Buradaki temel ayrım şöyledir:

• Zorunlu bir verinin farklı dilde sunulması, akreditif şartına aykırılık oluşturabilir.
• Zorunlu olmayan ilave bir bilginin farklı dilde yer alması, kural olarak dikkate alınmaz.

Bu ayrım yapılırken farklı dildeki bilginin yalnızca ilave nitelikte olup olmadığı dikkatle değerlendirilmelidir. Akreditifin veya UCP 600’ün aradığı bir bilgiyi karşılamak için sunulan veri, “ilave bilgi” kabul edilmez.

Uluslararası ticarette kullanılan bazı bilgilerin özgün veya matbu hâlleriyle belgelerde yer alması olağandır. Bu nedenle aşağıdaki unsurların akreditifte öngörülen dilden farklı bir dilde bulunması kabul edilebilir:

• Kişi ve kuruluş adları,
• Şirket unvanları,
• Kaşeler,
• Cirolar,
• Resmî onay ve tasdikler,
• Yasallaştırma kayıtları,
• Önceden basılmış standart metinler,
• Formlardaki alan başlıkları.

Bu istisnalar, belgelerdeki zorunlu ticari bilgilerin akreditifte belirtilen dilde sunulması gerekliliğini ortadan kaldırmaz.

Dil kaynaklı rezerv riskini azaltmak için ihracatçıların belge hazırlama sürecinde aşağıdaki hususlara dikkat etmesi önemlidir:

• Akreditifte belge diline ilişkin özel bir şart bulunup bulunmadığı kontrol edilmelidir.
• Akreditif değişikliklerinin dil şartını değiştirip değiştirmediği incelenmelidir.
• Zorunlu verilerin tamamı akreditifte öngörülen dilde hazırlanmalıdır.
• Farklı belgelerde kullanılan mal tanımları ve diğer temel bilgiler birbiriyle tutarlı olmalıdır.
• Belgeleri düzenleyen taşıyıcı, sigorta şirketi, gözetim kuruluşu ve ticaret odası gibi taraflara dil şartı önceden bildirilmelidir.
• İki dilli belgelerde aynı bilginin farklı dillerde birbiriyle çelişmemesine dikkat edilmelidir.
• Tereddüt hâlinde belgeler bankaya ibraz edilmeden önce uzman kontrolünden geçirilmelidir.