Görüldüğünde Ödemeli (Sight) Akreditiflerde İşleyiş
MT 700 SWIFT Mesajında Akreditifin Görüldüğünde Ödemeli Olduğu Nasıl Anlaşılır?
Bilgi Notu
Akreditifin hangi bankada ve hangi yöntemle kullanılabilir olduğu, MT 700 SWIFT mesajındaki 41a: Available With… By… alanında gösterilir. Bu alanda BY PAYMENT kodunun bulunması akreditifin görüldüğünde ödemeli (sight) akreditif olduğu anlamına gelir.
Görevi çerçevesinde hareket eden bir görevli banka, varsa bir teyit bankası ve amir bankalardan her biri ibrazın uygunluğunu belirlemek için ibraz gününü izleyen azami beş banka iş gününe (banking day) sahip olacaktır. İbraz tarihinde veya ertesinde herhangi bir vade tarihinin veya ibraz için son günün gelmiş olması bu süreyi kısaltmaz veya etkilemez.
UCP 600 - Madde 14(b)
Sight Akreditif İşleyişinde Görev Alan Başlıca Taraflar Kimlerdir?
Sight akreditif işleyişinde başlıca taraflar şunlardır:
| İthalatçı (Amir) | Mal veya hizmet alımı yapan ve akreditifin açılmasını talep eden taraf. |
| Amir Banka | İthalatçının talebi üzerine akreditifi açan banka. |
| İhracatçı (Lehtar) | Mal veya hizmet sağlayan ve akreditif kapsamında ödeme alacak olan taraf. |
| İhbar Bankası | Akreditifi lehtara ihbar eden banka |
| Teyit Bankası | Amir bankanın talebi veya yetkilendirmesi üzerine akreditife teyidini ekleyen bankadır. Teyit bankası, teyidini eklediği andan itibaren uygun ibrazı karşılamak veya akreditifin kullanım biçimine göre iştira etmek üzere amir bankanın yükümlülüğüne ek ve ondan bağımsız, geri dönülemez bir yükümlülük üstlenir. |
Sight Akreditif İşleyişi Adım Adım Nasıl Gerçekleşir?
Sight akreditif işleyişi genel hatlarıyla şu adımları takip eder:
- Akreditif Talebi: Amir (Applicant / İthalatçı), mal veya hizmet alımı için bankasından görüldüğünde ödemeli bir akreditif açmasını talep eder.
- Akreditif Açılışı: Amir banka, kabul ettiği açılış talimatı doğrultusunda akreditifi düzenler ve MT 700 SWIFT mesajı aracılığıyla ihbar bankasına iletir. İhbar bankası, akreditifin görünürdeki gerçekliğini kontrol ederek akreditifi lehtara ihbar eder.
- Mal Sevkiyatı ve Belge Hazırlığı: Lehtar, akreditif şartlarına uygun olarak yüklemeyi gerçekleştirir ve akreditif şartlarında talep edilen belgeleri hazırlar.
- Belge (Vesaik) İbrazı: Lehtar, yüklemeye ilişkin belgeleri 41a: Available With... By Payment alanında belirtilen bankaya ibraz eder.
- Belge (Vesaik) İncelemesi: Görevi çerçevesinde hareket eden görevli banka, varsa teyit bankası ve amir banka, kendilerine yapılan ibrazın uygun olup olmadığını belirlemek için ibraz gününü izleyen azami beş banka iş gününe sahiptir.
- Uygun İbraz Durumunda Ödeme: Belgeler uygun bulunursa ödeme akreditif şartlarına uygun olarak gerçekleştirilir.
- Belgelerin Rezervli Olması: Belgelerin rezervli bulunması hâlinde amir banka ibrazı reddedebilir ve UCP 600’de öngörülen süre ve içerik şartlarına uygun olarak ibrazı yapan tarafa ret bildirimi gönderir. Amir banka, kendi takdirine bağlı olarak rezervlerin kabul edilip edilmediğini değerlendirmek üzere amire başvurabilir.
Sight Akreditiflerde Belgelerin Uygun Bulunması Halinde Ödeme Süreci Nasıl İşler?
Sight Akreditiflerde Ödeme Ne Zaman Gerçekleşir?
Uygulamada, Amir Banka ve/veya varsa Teyit Bankası, akreditif şartlarında talep edilen belgelerin ibrazını takiben en geç beş banka iş günü içerisinde vesaiki inceleyerek uygunluğuna karar verir. Uygun ibrazın tespit edilmesinin ardından, ileri bir ödeme vadesi beklenmeksizin akreditif şartlarına göre ödeme yapılır.
Belgelerin uygun bulunması halinde ödeme süreci akreditifin teyitli olup olmamasına göre değişir:
Akreditif Teyitli ise: Teyit bankası, ibrazı uygun bulduğunda akreditif şartlarına göre ödemeyi gerçekleştirir. Lehtar, ödemesini doğrudan Teyit Bankası’ndan alır.
Akreditif Teyitsiz ise: İbraz, akreditifin kullanılabilirlik ve ibraz hükümlerine göre görevli bankaya veya doğrudan amir bankaya yapılabilir. Amir banka ibrazı uygun bulduğunda kendi geri dönülemez yükümlülüğü çerçevesinde akreditif şartlarına göre ödeme yapar.
"Rezervli Vesaik" Ne Anlama Gelir ve Ödemeyi Nasıl Etkiler?
Belgelerde bir uyumsuzluk (rezerv) bulunması durumunda;
- Belgeler uygun ibraz teşkil etmiyorsa ve akreditif teyitli ise teyit bankasının honour/negotiation yükümlülüğü doğmaz.
- Amir Banka ödemeyi gerçekleştirmez ve rezervleri (uyumsuzlukları) ibrazı yapan tarafa bildirir.
- Amir Banka rezervleri amire (ithalatçı) bildirir.
- Ödeme, ancak ithalatçının rezervleri kabul etmesi halinde gerçekleşir. Ancak Amir Banka'nın rezervlerin Amir (İthalatçı) tarafından kabul edilmesi durumunda dahi vesaiki reddetme yani ödemeyi gerçekleştirmeme hakkı saklıdır.