Sight (Görüldüğünde Ödemeli) Akreditiflerde İşleyiş
Sight Akreditifler, Lehtar (Beneficiary / İhracatçı) tarafından ibraz edilen vesaikin Amir Banka veya akreditif teyitli ise Teyit Bankası tarafından incelenerek akreditif şartlarına uygun bulunması halinde ödemenin herhangi bir vadeye bağlı olmaksızın gerçekleştirildiği akreditif türüdür.
Sight Akreditifler sektörde yaygın olarak "Görüldüğünde Ödemeli Akreditif", "At Sight L/C", ''İbrazda Ödemeli Akreditif'' gibi ifadelerle de adlandırılabilmektedir.
MT 700 Swift Mesajında Akreditifin "At Sight / Görüldüğünde Ödemeli Akreditif''Olduğu Nasıl Anlaşılır?
Bilgi Notu
Bir akreditifin “sight” yani görüldüğünde ödemeli olup olmadığı, MT 700 swift mesajında yer alan 41a: Available With… By… alanı üzerinden anlaşılır. Bu alanda “BY PAYMENT” ibaresinin bulunması, ödemenin vadeye bağlı olmaksızın uygun vesaik ibrazı sonrasında yapılacağını gösterir.
Görevi çerçevesinde hareket eden bir görevli banka, varsa bir teyit bankası ve amir bankalardan her biri ibrazın uygunluğunu belirlemek için ibraz gününü izleyen azami beş banka iş gününe (banking day) sahip olacaktır. İbraz tarihinde veya ertesinde herhangi bir vade tarihinin veya ibraz için son günün gelmiş olması bu süreyi kısaltmaz veya etkilemez.
UCP 600 - Madde 14(b)
Sight Akreditif İşleyişinde Görev Alan Başlıca Taraflar Kimlerdir?
Sight akreditif işleyişinde başlıca taraflar şunlardır:
| İthalatçı (Amir) | Mal veya hizmet alımı yapan ve akreditifin açılmasını talep eden taraf. |
| Amir Banka | İthalatçının talebi üzerine akreditifi açan banka. |
| İhracatçı (Lehtar) | Mal veya hizmet sağlayan ve akreditif kapsamında ödeme alacak olan taraf. |
| İhbar Bankası | Akreditifi lehtara ihbar eden banka |
| Teyit Bankası | Eğer akreditif teyitli ise, kendisine verilen görev kapsamında akreditife teyidini ekleyerek, Amir Banka'nın ödeme taahhüdünden bağımsız olarak uygun ibraz karşılığında lehtara gayrikabili rücu bir ödeme taahhüdü verir. Akreditif şartlarında Amir Banka tarafından akreditife teyit eklemekle görevlendirilen bankanın bu görevi yerine getirmeme yani akreditife teyit eklememe hakkı her zaman saklıdır. |
Sight Akreditif İşleyişi Adım Adım Nasıl Gerçekleşir?
Sight akreditif işleyişi genel hatlarıyla şu adımları takip eder:
- Akreditif Talebi: Amir (Applicant / İthalatçı, mal veya hizmet alımı için bankasına (Amir Banka) sight (görüldüğünde ödemeli / at sight) akreditif açılmasını talep eder.
- Akreditif Açılışı: Amir Banka, ithalatçının talebi doğrultusunda MT 700 SWIFT mesajı ile akreditifi açar ve lehtarın bankasına (İhbar Bankası) gönderir.
- Mal Sevkiyatı ve Belge Hazırlığı: Lehtar, akreditif şartlarına uygun olarak yüklemeyi gerçekleştirir ve akreditif şartlarında talep edilen belgeleri hazırlar.
- Belge (Vesaik) İbrazı: Lehtar, yüklemeye ilişkin belgeleri 41a: Available With... By Payment alanında belirtilen bankaya ibraz eder.
- Belge (Vesaik) İncelemesi: Amir Banka ve/veya Teyit Bankası'nın vesaik asıllarını teslim aldıktan sonra belgeleri incelemek ve uygun olup olmadığını tespit etmek için 5 iş günü süresi vardır.
- Uygun İbraz Durumunda Ödeme: Belgeler uygun bulunursa ödeme akreditif şartlarına uygun olarak gerçekleştirilir.
- Belgelerin Rezervli Olması: Belgeler rezervli (uyumsuz) bulunursa ilk aşamada ödeme yapılmaz ve uyumsuzluklar hem ibrazı yapan tarafa hem amire bildirilir. Rezervli bir vesaik söz konusu ise Amir Banka ibrazı reddedebilir; ödeme ancak rezervlerin amir tarafından kabul edilmesi ve aynı zamanda Amir Banka'nın da rezervlerin kabulü yönünde karar vermesi halinde gerçekleşebilir.
Sight Akreditiflerde Belgelerin Uygun Bulunması Halinde Ödeme Süreci Nasıl İşler?
Sight Akreditiflerde Ödeme Ne Zaman Gerçekleşir?
Uygulamada, Amir Banka ve/veya varsa Teyit Bankası, akreditif şartlarında talep edilen belgelerin ibrazını takiben en geç beş banka iş günü içerisinde vesaiki inceleyerek uygunluğuna karar verir. Vesaikin akreditif şartlarına uygun bulunması halinde, sight akreditiflerde ödeme; gecikmeksizin (without delay) gerçekleştirilir.
Belgelerin uygun bulunması halinde ödeme süreci akreditifin teyitli olup olmamasına göre değişir:
Akreditif Teyitli ise: Teyit Bankası, belgeleri akreditif şartlarına uygun bulduğunda, akreditifte şartlarına uygun olarak ödemeyi gerçekleştirir. Lehtar, ödemesini doğrudan Teyit Bankası’ndan alır.
Akreditif Teyitsiz ise: Yükleme belgeleri, görevli banka tarafından Amir Banka’ya gönderilir. Amir Banka, belgeleri akreditif şartlarına uygun bulduğunda ödemeyi gerçekleştirir. Uygulamada Lehtar, ödeme tutarını nihai olarak amir banka yükümlülüğü kapsamında alır; ödeme lehtara genellikle ibraz bankası/nominated bank aracılığıyla gerçekleştirilir.
"Rezervli Vesaik" Ne Anlama Gelir ve Ödemeyi Nasıl Etkiler?
Belgelerde bir uyumsuzluk (rezerv) bulunması durumunda;
- Belgeler uygun ibraz teşkil etmiyorsa ve akreditif teyitli ise teyit bankasının honour/negotiation yükümlülüğü doğmaz.
- Amir Banka ödemeyi gerçekleştirmez ve rezervleri (uyumsuzlukları) ibrazı yapan tarafa bildirir.
- Amir Banka rezervleri amire (ithalatçı) bildirir.
- Ödeme, ancak ithalatçının rezervleri kabul etmesi halinde gerçekleşir. Ancak Amir Banka'nın rezervlerin Amir (İthalatçı) tarafından kabul edilmesi durumunda dahi vesaiki reddetme yani ödemeyi gerçekleştirmeme hakkı saklıdır.