ISBP 821 (Uluslararası Standart Bankacılık Uygulaması) Nedir?

Uluslararası Standart Bankacılık Uygulaması’nın 2023 tarihli ISBP 821 sürümü, UCP 600’e tabi akreditifler kapsamında ibraz edilecek belgelerin hazırlanması ve incelenmesinde dikkate alınan standart bankacılık uygulamalarını açıklayan tamamlayıcı bir ICC yayınıdır.

İlk kez 2002 yılında ICC Bankacılık Komisyonu tarafından onaylanan ve ISBP 645 adıyla yayımlanan çalışma, UCP hükümlerinin daha tutarlı biçimde yorumlanmasına ve uygulanmasına yardımcı olmak amacıyla hazırlanmıştır. ISBP’nin temel amacı, belge hazırlama ve inceleme uygulamalarını daha öngörülebilir hâle getirerek yorum farklılıklarının azaltılmasına katkı sağlamaktır.

ISBP 821, UCP 600’ü değiştiren veya onun yerine geçen bağımsız bir kurallar bütünü değildir. UCP 600 hükümlerinin farklı belge türleri bakımından nasıl uygulanacağını ve belgelerin hangi standart bankacılık uygulamaları çerçevesinde değerlendirileceğini açıklar. Bu nedenle ISBP 821, UCP 600 ile birlikte okunmalıdır.

• 2002 – ISBP 645: ICC Bankacılık Komisyonu tarafından onaylanan ilk sürümdür.
• 2007 – ISBP 681: UCP 600 ile uyum sağlanması amacıyla hazırlanmıştır.
• 2013 – ISBP 745: Piyasa uygulamaları ve belge inceleme deneyimleri doğrultusunda güncellenmiştir.
• 2023 – ISBP 821: ISBP 745 sonrasında 2023’e kadar onaylanan ICC görüşlerinde benimsenen uygulamalar dikkate alınarak güncellenmiştir.

ISBP 821’in temel katkısı, UCP 600’de yer alan genel kuralların belge bazında nasıl uygulanacağını daha somut hale getirmesidir. UCP 600 akreditiflere ilişkin genel kural setini ortaya koyar; ISBP ise bu kuralların fatura, taşıma belgesi, sigorta belgesi ve benzeri belgeler bakımından nasıl uygulanacağını somutlaştırır. Bu yaklaşım, kuralların farklı yorumlanmasından kaynaklanabilecek rezerv ve uyuşmazlık riskini azaltmaya yardımcı olur.

ISBP’nin temel faydaları şunlardır:

• ICC Ulusal Komitelerinin katkılarıyla şekillenen ve UCP 600’e tabi akreditiflerde yaygın kabul gören standart bankacılık uygulamalarını açıklar.
• Belge incelemesi için sistematik bir çerçeve sunar: UCP 600’e tabi akreditif kapsamında ibraz edilen belgelerin hangi standart bankacılık uygulamaları çerçevesinde değerlendirileceğini gösterir.
• Rezerv riskini azaltmaya yardımcı olur: Belgelerin ISBP çerçevesinde hazırlanması ve incelenmesi, ilk ibrazda ortaya çıkabilecek önlenebilir rezervlerin azaltılmasına katkı sağlar.
• UCP 600’ün uygulanmasını açıklar: UCP 600’de belirtilen uygulamaların akreditif uygulayıcıları tarafından nasıl uygulanması gerektiğini açıklar.
• Lehtarın belgelerini, UCP 600’e tabi akreditiflerde uluslararası kabul gören bankacılık uygulamalarına daha uygun şekilde hazırlamasına yardımcı olur.

• Bir belgede akreditif referans numarasının bulunmaması veya yanlış yazılması, tek başına ibrazın reddi için geçerli bir neden oluşturmaz.
• Amir bankanın, tüm belgelerin ek fotokopisinin sunulması veya belgelerin zımbalanmaması gibi idari nitelikteki koşulları akreditife eklemekten kaçınması gerekir.
• “Ind.” kısaltması “Industries” yerine kullanılabilir.
• Ticari faturada amirin adı, adresi ve iletişim bilgileri belirli bir kutu, alan veya boşlukta yer almak zorunda değildir.
• Akreditif veya ilgili belge şartı aksini açıkça gerektirmedikçe, belge kopyalarının ayrıca imzalanması beklenmez.
• USD cinsinden düzenlenmiş bir akreditif kapsamında sunulan faturada yalnızca “$” işaretinin kullanılması, faturanın kendisinde veya diğer sunulan belgelerde bu işaretin USD dışında bir para birimine işaret ettiğini gösteren veri bulunmadıkça, UCP 600 madde 18(a)(iii) bakımından yeterli kabul edilir.
• Kaptanın imzası, geminin adını içeren bir damga ile birlikte olabilir.
• Sigorta belgesinin yetkili sigorta şirketi, underwriter veya bunların temsilcisi/vekili tarafından imzalanmış görünmesi gerekir; ancak UCP 600, temsilci veya vekilin adının ayrıca belirtilmesini şart koşmaz.

ISBP’nin etkili bir şekilde uygulanması, kuralların detaylı bir şekilde anlaşılmasını ve belge inceleme süreçlerinde yer alan tüm tarafların bu konuda eğitilmesini gerektirir. ISBP’nin uygulanmasında özellikle iki alan öne çıkar:

• Ön Hazırlıklar: Belge inceleme aşamasında ortaya çıkan birçok sorun, akreditif veya değişiklik başvurusunda tarafların ayrıntılara dikkat etmesiyle önlenebilir.

• Genel İlkeler: Belgelerin incelenmesiyle ilgili kısaltmalar, düzeltmeler, tarihler, dil, matematiksel hesaplamalar, yazım hataları, belgeler dışındaki koşullar, orijinaller ve kopyalar gibi konularda net açıklamalar sağlar.

Uluslararası Standart Bankacılık Uygulaması, UCP 600’e tabi akreditiflerde belgelerin hazırlanması ve incelenmesine ilişkin standart bankacılık uygulamalarını açıklayan temel başvuru kaynaklarından biridir. ISBP 821, UCP 600’ün genel ilkelerinin belge bazında nasıl uygulanacağını daha somut hale getirerek belge inceleme sürecinde öngörülebilirliği artırır. Doğru uygulandığında, akreditif şartları ile ibraz edilen belgeler arasındaki uyumun daha sağlıklı değerlendirilmesine ve ilk ibrazda ortaya çıkabilecek önlenebilir rezervlerin azaltılmasına katkı sağlar.