Akreditiflerde Görevli Banka ve 41a Alanının Önemi
Akreditif uygulamalarında, bir akreditifin hangi banka nezdinde ve hangi kullanım yöntemi ile kullanılacağı, akreditif metninde açık, tutarlı ve operasyonel açıdan uygulanabilir şekilde belirtilmelidir.
Bu çerçevenin merkezinde:
- Görevli Banka (Nominated Bank) kavramı ve
- MT 700 SWIFT mesajında yer alan 41a – Available With … By … alanı bulunur.
UCP 600 - Madde 6(a) uyarınca, bir akreditif:
- ya belirli bir banka nezdinde
- ya da “any bank” (herhangi bir banka nezdinde)
kullanılabilir olmalıdır.
Ayrıca, bir akreditif belirli bir görevli banka nezdinde kullanılabilir olarak açılmış olsa dahi, akreditif her durumda amir banka nezdinde de kullanılabilir.
Bir akreditif hangi bankanın gişelerinde (nezdinde) kullanımda olduğunu veya herhangi bir bankanın (any bank) gişelerinde kullanımda olduğunu belirtmelidir. Bir görevli bankanın gişelerinde kullanımda olan bir akreditif amir bankanın gişelerinde de kullanımdadır.
UCP 600 - Madde 6 (a)
Görevli Banka (Nominated Bank) Kavramı – UCP 600 Perspektifi
UCP 600’ün 2. maddesinde Görevli Banka (Nominated Bank) şu şekilde tanımlanmıştır:
Nominated bank (Görevli banka), akreditifin kullanımda olduğu banka veya herhangi bir banka nezdinde (any bank) kullanılır biçimde açılmış bir akreditifte herhangi bir banka anlamına gelir.
UCP 600 - Madde 2
Bu tanım çerçevesinde:
- Görevli banka, akreditifin kullanılmasına yetki verilen bankadır
- Ancak bu yetki, tek başına yükümlülük doğurmaz
Görevli banka, akreditife teyit eklemediği sürece:
- ödeme yapmak
- iştira etmek (negotiation)
zorunda değildir.
MT 700 Mesajında 41a – Available With … By … Alanı Ne İfade Eder?
41a – Available With … By … alanı, bir akreditif metninde yer alan en kritik alanlardan biri olup, MT 700 SWIFT mesajında doldurulması zorunludur. Bu alan;
- Akreditifin hangi bankada kullanılabileceğini,
- Akreditifin hangi yöntemle (payment, deferred payment, acceptance, negotiation) kullanılacağını
Bir akreditif belgelerin ibrazında ödeme (sight payment), vadeli ödeme (deferred payment), poliçe kabulü (acceptance) veya iştira (negotiation) yöntemlerinden hangisi ile kullanımda olduğunu belirtmelidir.
UCP 600 - Madde 6 (b)
41a Alanının Vesaik İbrazına Etkisi
Vesaik, lehtar tarafından;
- Akreditifin geçerlilik süresi (expiry date) içinde,
- Akreditifte belirtilen ibraz süresi dahilinde (veya UCP 600’e göre belirlenen süre içinde),
- MT700 SWIFT mesajında 41a - Available With... By... alanında belirtilen bankaya (veya “any bank” ise lehtarın seçeceği herhangi bir bankaya),
- Akreditif şartlarında öngörülen ibraz şekline uygun olarak (fiziki veya elektronik)
ibraz edilmelidir.
Vesaik ibrazının 41a - Available With... By... alanında yer alan bankaya akreditifte belirtilen İbraz Süresi içerisinde sunulmaması durumunda Geç İbraz (Late Presentation) rezervi oluşur.
Uygulamada 41a - Available With... By... Alanında Hangi Banka Yer Alır
- Teyitli akreditiflerde; genellikle Teyit Bankası yer alır.
- By Negotiation (İştira) akreditiflerde; Amir Banka dışında bir banka (veya 'ANY BANK') bulunur.
- Teyitsiz akreditiflerde ise; akreditifin lojistiğine ve yapısına göre Amir Banka yer alabileceği gibi, lehtara yerel ibraz kolaylığı sağlamak amacıyla sıklıkla Amir Banka dışında bir Görevlendirilmiş Banka (Nominated Bank) veya 'ANY BANK' tercih edilir.
41a - Available With... By... alanında “ANY BANK” ifadesinin yer alması durumunda, lehtar vesaik ibrazını kendi seçeceği bir bankaya gerçekleştirebilir ancak bu durum lehtarın seçeceği bankanın akreditifi iştira etmek veya ödeme yapmak zorunda olduğu anlamına gelmez; bankalar kendi risk politikaları ve limitleri çerçevesinde işlem yapma hakkına sahiptir.
41a - Available With... By... Alanında Amir Banka'nın Yer Alması
Görevli Banka’nın Ödeme ve İştira Yükümlülüğü
Görevli banka teyit bankası olmadığı sürece ibrazı karşılamak veya iştira etmek için verilen bir yetki, görevli bankanın ibrazı karşılamayı veya iştira etmeyi açıkça kabul ederek bunu lehtara açıkça bildirdiği hal dışında o görevli bankayı ibrazı karşılamak veya iştira etmek için herhangi bir yükümlülük altına sokmaz.
UCP 600 - Madde 12(a)
Görevli Banka, akreditife teyidini eklemediği sürece, lehtarın uygun ibraz gerçekleştirmesi durumunda;
- Ödeme yapmak,
- Vesaiki satın almak (iştira etmek)
zorunda değildir.
Ancak Görevli Banka, lehtarın uygun ibraz yapması durumunda teyit eklemeden ödeme yapmayı veya iştira gerçekleştirmeyi kabul ederse, genellikle;
- Amir Banka veya Teyit Bankası’ndan tahsil edemediği tutarlar için lehtara rücu edebileceği (with recourse) bir sözleşme düzenler.
- Ödeme veya iştira işlemi bu şartlar altında gerçekleştirilir.