MT700 43T Transhipment Alanı ve UCP 600’e Göre Aktarma Kuralları
Uluslararası taşımacılıkta malların nihai varış noktasına ulaşabilmesi için taşıma sırasında bir araçtan diğerine aktarılması gerekebilir. Küresel lojistik ağlarının bir gereği olarak, bir yükleme limanından boşaltma limanına gerçekleştirilen deniz seferlerinde, iki havalimanı arasındaki hava taşımacılığında ya da ilk teslim yerinden varış noktasına uzanan tüm sevkiyatlarda aktarma süreçleri operasyonun doğal bir parçası haline gelebilmektedir.
Akreditif işlemlerinde "aktarma (transhipment)" terimi, malların bir taşıma aracından başka bir taşıma aracına aktarılmasıyla yolculuğuna devam etmesi anlamına gelir. Bu süreç, malların akreditif şartlarında belirtilen sevk, teslim alma, yükleme veya kalkış noktasından varış, boşaltma veya nihai teslim noktasına taşınması sırasında gerçekleşebilir. Örneğin Çin’de bir gemiye yüklenen malların Singapur’da bu gemiden boşaltılarak başka bir gemiye yeniden yüklenmesi ve İstanbul’a ikinci gemiyle taşınması, limandan limana taşıma bakımından aktarma teşkil eder. Geminin yalnızca ara limana uğraması veya aynı gemiyle yolculuğa devam edilmesi ise tek başına aktarma değildir.
Bir taşıma hareketinin UCP 600 kapsamında aktarma sayılıp sayılmayacağı ve aktarma kaydının kabul edilip edilmeyeceği, kullanılan taşıma belgesinin türüne göre değerlendirilir.
Bu nedenle akreditifte yalnızca MT700 mesajının 43T – Transhipment alanına bakılarak rezerv kararı verilmesi doğru değildir.
MT700 SWIFT Mesajında 43T – Transhipment Alanı Nedir?
Akreditif açılışı için kullanılan MT 700 SWIFT mesajında yani akreditif metninde, aktarmaya izin verilip verilmediği bilgisi 43T: Transhipment alanında belirtilir. 43T alanı MT 700 mesajında opsiyonel bir alandır; kullanıldığında aktarmaya ilişkin izin durumunu gösterir. Bununla birlikte akreditifin tamamı, varsa MT 701 devam mesajları ve sonradan düzenlenen değişikliklerle birlikte okunmalıdır.
SWIFT standartları gereği, bu alanda yalnızca belirli kodlar kullanılabilir. Bu kodlar ve anlamları şu şekildedir:
| SWIFT Kodları | Açıklama | Taşıma Sürecine Etkisi |
| ALLOWED | Aktarmaya izin verilir. | Mallar bir taşıma aracından diğerine aktarılabilir. |
| NOT ALLOWED | Akreditif kapsamında aktarmaya izin verilmez. | Akreditif aktarmaya izin verilmediğini belirtir. Bununla birlikte ibraz edilen taşıma belgesinin tabi olduğu UCP 600 maddesinde yer alan özel hükümler saklıdır. UCP 600 Madde 19, 20, 21, 23 ve 24 kapsamında belirli koşullarda, akreditif aktarmayı yasaklamış olsa dahi aktarma yapılacağını veya yapılabileceğini gösteren bir taşıma belgesi kabul edilebilir. |
CONDITIONAL | Aktarma, mesajın başka bir bölümünde belirtilen koşullara bağlıdır. | Ek şartlar akreditif şartlarında ayrıca belirtilir; yalnızca tanımlanan liman veya noktalarda aktarma yapılabilir. |
SWIFT'in kendi uygulama rehberi de NOT ALLOWED seçeneğinin etkinliğinin, akreditifte kullanılacak spesifik taşıma belgesine uygulanan UCP maddesi dikkate alınarak kontrol edilmesi gerektiğini özellikle belirtir.
43T alanında NOT ALLOWED yazması, taşıma belgesindeki her aktarma kaydının otomatik olarak rezerv olduğu anlamına gelmez.
43T NOT ALLOWED Neden Her Zaman Rezerv Anlamına Gelmez?
UCP 600, farklı taşıma belgesi türleri için aktarmaya ilişkin özel hükümler içerir.
Dolayısıyla belge incelemesinde doğru sıra şöyledir:
43T alanını kontrol et → taşıma belgesinin türünü belirle → ilgili UCP 600 maddesini uygula → aktarma kaydının kabul edilip edilmeyeceğine karar ver.
Örneğin akreditif aktarmayı yasaklamış olsa dahi UCP 600 Madde 19, 20, 21, 23 ve 24 belirli koşullarda aktarma yapılacağını veya yapılabileceğini gösteren taşıma belgelerinin kabulüne açıkça imkân verir.
Multimodal Taşıma Belgesi – UCP 600 Madde 19
Multimodal veya combined transport document, en az iki farklı taşıma şeklini kapsayan taşıma belgesidir.
UCP 600 Madde 19 kapsamında aktarma; malların akreditifte belirtilen sevk, teslim alma veya yükleme yerinden nihai varış yerine taşınması sırasında, aynı veya farklı taşıma modları içinde bir taşıma aracından boşaltılarak başka bir taşıma aracına yeniden yüklenmesidir.
Taşımanın tamamı aynı multimodal taşıma belgesi tarafından kapsanıyorsa belge, malların aktarılacağını veya aktarılabileceğini gösterebilir.
Daha önemlisi, UCP 600 Madde 19(c) uyarınca bu tür bir taşıma belgesi akreditif aktarmayı yasaklamış olsa dahi kabul edilebilir.
Dolayısıyla:
43T: NOT ALLOWED + Multimodal Transport Document üzerinde transhipment kaydı
kombinasyonu tek başına rezerv değildir.
Konşimento (Bill of Lading) – UCP 600 Madde 20
Limanlar arası deniz taşımalarında aktarma, malların akreditifte belirtilen yükleme limanından boşaltma limanına taşınması sırasında bir gemiden boşaltılarak başka bir gemiye yeniden yüklenmesidir.
Taşımanın tamamı aynı Bill of Lading tarafından kapsanıyorsa konşimento malların aktarılacağını veya aktarılabileceğini gösterebilir.
Ancak B/L açısından NOT ALLOWED kuralının aşılabilmesi için önemli bir ek koşul vardır:
Konşimentodan malların container, trailer veya LASH barge içinde taşındığının anlaşılması gerekir.
Bu koşul sağlanıyorsa, akreditif aktarmayı yasaklamış olsa dahi transhipment kaydı içeren konşimento kabul edilebilir.
Ayrıca taşıyıcının yalnızca “aktarma yapma hakkını saklı tuttuğunu” belirten standart klozlar belge incelemesinde dikkate alınmaz.
Non-Negotiable Sea Waybill – UCP 600 Madde 21
Ciro edilemez deniz yolu taşıma senedinde de aktarma, limandan limana taşıma sırasında bir gemiden boşaltma yapılıp başka bir gemiye yeniden yükleme yapılmasını ifade eder.
Taşımanın tamamı aynı Sea Waybill tarafından kapsanıyorsa belge aktarma yapılacağını veya yapılabileceğini gösterebilir.
Bill of Lading'de olduğu gibi, malların container, trailer veya LASH barge içinde taşındığı belgeden anlaşılıyorsa, akreditifte aktarma yasaklanmış olsa dahi transhipment kaydı kabul edilebilir.
Taşıyıcının yalnızca aktarma hakkını saklı tuttuğu standart klozlar da dikkate alınmaz.
Bu Madde 21 bölümünü mevcut makaleye özellikle eklemeliyiz; canlı sayfada şu anda Madde 19, 20, 23 ve 24 bulunurken Sea Waybill atlanmış durumda.
Air Waybill – UCP 600 Madde 23
Hava taşımacılığında aktarma, malların akreditifte belirtilen kalkış havalimanından varış havalimanına taşınması sırasında bir uçaktan boşaltılarak başka bir uçağa yeniden yüklenmesidir.
Taşımanın tamamı aynı Air Transport Document tarafından kapsanıyorsa belge malların aktarılacağını veya aktarılabileceğini gösterebilir.
UCP 600 Madde 23 burada oldukça nettir: akreditif aktarmayı yasaklamış olsa dahi böyle bir Air Transport Document kabul edilebilir.
Dolayısıyla hava taşımacılığında:
43T: NOT ALLOWED → AWB'de aktarma kaydı var → otomatik rezerv
şeklinde bir değerlendirme yapılmamalıdır.
Karayolu, Demiryolu ve İç Suyolu – UCP 600 Madde 24
- kamyondan başka bir kamyona,
- trenden başka bir trene,
- bargedan başka bir barge'a
Charter Party Bill of Lading - UCP 600 Madde 22
UCP 600 Madde 22, Charter Party Bill of Lading'i ayrıca düzenler; ancak Madde 19, 20, 21, 23 ve 24'te olduğu gibi ayrıca bir transhipment tanımı ve “credit prohibits transhipment” istisnası içermez. Bu nedenle Charter Party B/L içeren bir ibrazda Madde 20'deki container/trailer/LASH barge istisnası otomatik olarak Madde 22'ye taşınmamalıdır. Belge, akreditif şartları ve uygulanabilir UCP hükümleri kendi bağlamında değerlendirilmelidir.
Aktarma ile Kısmi Yükleme Aynı Şey midir?
Aktarma (transhipment) ile kısmi yükleme (partial shipment) birbirinden farklı kavramlardır.
Aktarmada aynı yük, taşıma süreci içerisinde bir taşıma aracından diğerine geçirilir.
Kısmi yüklemede ise akreditif konusu malların birden fazla taşıma aracı veya sevkiyat kapsamında taşınması değerlendirilir.
UCP 600 Madde 31(b) bu ayrım açısından çok önemlidir:
- Aynı taşıma aracı, aynı sefer ve aynı varış noktasını gösteren birden fazla taşıma belgesi takımı bulunması tek başına kısmi yükleme anlamına gelmez.
- Buna karşılık aynı taşıma modu içinde birden fazla taşıma aracına yapılan yükleme, taşıma araçları aynı gün aynı varış noktasına hareket etmiş olsa dahi kısmi yüklemedir.
Hava taşımacılığında da ISBP 821 aynı mantığı açıklar: birden fazla uçağa sevk kısmi yüklemedir; ancak aktarma, aynı taşıma içerisindeki uçak değişikliğidir.
Dolayısıyla:
Aktarma yapılması tek başına kısmi yükleme olduğu anlamına gelmez; kısmi yükleme yapılması da mutlaka aktarma yapıldığı anlamına gelmez.
Aktarma Kaydı Hangi Durumlarda Rezerv Oluşturabilir?
43T alanındaki yasak ile UCP'nin ilgili taşıma maddesindeki istisnaların birlikte değerlendirilmesi gerekir.
Örneğin B/L veya Non-Negotiable Sea Waybill üzerinde aktarma kaydı bulunuyor, fakat belgeden malların container, trailer veya LASH barge içinde taşındığı anlaşılmıyorsa ve credit de aktarmayı yasaklıyorsa Madde 20 veya 21'deki özel istisnadan yararlanılamayabilir.
Aynı şekilde, Madde 19, 23 veya 24 kapsamında “bütün taşımanın aynı taşıma belgesiyle kapsanması” şartı sağlanmıyorsa aktarma kaydının uygunluğu ayrıca değerlendirilmelidir.
Dolayısıyla doğru rezerv kontrolü:
43T → belge türü → ilgili UCP maddesi → maddede aranan özel koşullar → belge üzerindeki gerçek kayıt
sıralamasıyla yapılmalıdır.
İhracatçı ve İthalatçı Nelere Dikkat Etmeli?
Akreditif açılmadan önce planlanan taşıma rotası ve olası aktarma noktaları gerçekçi biçimde değerlendirilmelidir. Özellikle aktarmanın operasyonel olarak kaçınılmaz olduğu rotalarda gereksiz NOT ALLOWED şartlarının kullanılması, belge hazırlama ve inceleme sürecini karmaşıklaştırabilir.
Lehtar ise akreditif kendisine ulaştığında yalnız 43T alanını değil, 44A/44E/44F/44B rota alanlarını, 46A'da istenen taşıma belgesini ve 47A'daki ek koşulları birlikte değerlendirmelidir.
Ancak burada kritik nokta şudur: akreditifte NOT ALLOWED bulunması halinde dahi, belge ibraz edildiğinde UCP 600'ün taşıma belgesine özgü hükümleri göz ardı edilmemelidir.
Sonuç
Akreditif açılmadan önce planlanan taşıma rotası ve olası aktarma noktaları gerçekçi biçimde değerlendirilmelidir. Özellikle aktarmanın operasyonel olarak kaçınılmaz olduğu rotalarda gereksiz NOT ALLOWED şartlarının kullanılması, belge hazırlama ve inceleme sürecini karmaşıklaştırabilir.
Lehtar ise akreditif kendisine ulaştığında yalnız 43T alanını değil, 44A/44E/44F/44B rota alanlarını, 46A'da istenen taşıma belgesini ve 47A'daki ek koşulları birlikte değerlendirmelidir.
Ancak burada kritik nokta şudur: akreditifte NOT ALLOWED bulunması halinde dahi, belge ibraz edildiğinde UCP 600'ün taşıma belgesine özgü hükümleri göz ardı edilmemelidir.