Akreditiflerde 43T: Transhipment Alanı ve Aktarma Kuralları
Akreditif işlemlerinde "aktarma (transhipment)" terimi, malların bir taşıma aracından başka bir taşıma aracına aktarılmasıyla yolculuğuna devam etmesi anlamına gelir. Bu süreç, malların akreditif şartlarında belirtilen sevk, teslim alma, yükleme veya kalkış noktasından varış, boşaltma veya nihai teslim noktasına taşınması sırasında gerçekleşebilir.
Küresel lojistik ağlarının bir gereği olarak, bir yükleme limanından boşaltma limanına gerçekleştirilen deniz seferlerinde, iki havalimanı arasındaki hava taşımacılığında ya da ilk teslim yerinden varış noktasına uzanan tüm sevkiyatlarda aktarma süreçleri operasyonun doğal bir parçası haline gelebilmektedir.
Örneğin Çin’de bir gemiye yüklenen malların Singapur’da bu gemiden boşaltılarak başka bir gemiye yeniden yüklenmesi ve İstanbul’a ikinci gemiyle taşınması, limandan limana taşıma bakımından aktarma teşkil eder. Geminin yalnızca ara limana uğraması veya aynı gemiyle yolculuğa devam edilmesi ise tek başına aktarma değildir.
Akreditifte Aktarmaya İlişkin Şartları Kim Belirler?
Aktarmaya izin verilip verilmeyeceği, tarafların ticari sözleşmede kararlaştırdığı taşıma şartları doğrultusunda akreditife yansıtılır. Ancak fiilî taşıma rotası ve ara aktarma noktaları, taşıma sözleşmesine ve operasyonel koşullara bağlı olarak taşıyıcı tarafından belirlenebilir. Bu nedenle amir ve lehtar, akreditif şartlarını gerçekçi taşıma rotasıyla uyumlu hâle getirmelidir.
Lehtarın akreditif metni ulaştığında 43T: Transhipment alanını dikkatle incelemesi ve ticari sözleşmeye aykırı bir durum varsa vakit kaybetmeden akreditif değişikliği (amendment) talep etmesi gerekir.
Bazı durumlarda, aktarma yapılması kaçınılmaz hale gelir. Örneğin:
- Multimodal Taşıma Belgeleri: Multimodal taşıma belgelerinde, taşımanın birden fazla taşıma modunu kapsaması nedeniyle aktarma veya taşıma aracı değişikliği sürecin doğal bir parçası olabilir. Bu nedenle, multimodal taşıma belgesi talep edilen akreditiflerde 43T: Transhipment alanının ve ilgili taşıma şartlarının UCP 600 Madde 19 çerçevesinde dikkatle değerlendirilmesi gerekir.
- Konteyner Taşımacılığı: Konteyner taşımacılığında birçok rotada aktarma yaygın ve operasyonel olarak beklenen bir uygulamadır.
- Hava Yolu Taşımacılığı: Hava yolu taşımacılığında da malların bir havalimanından diğerine taşınması sırasında aktarma yapılması sıkça karşılaşılan bir durumdur.
Bu nedenle, aktarmanın operasyonel bir gereklilik olduğu durumlarda, akreditif şartlarında 43T: Transhipment alanının ve taşıma şartlarının lojistik gerçeklikle uyumlu düzenlenmesi önemlidir.
MT 700 SWIFT Mesajında 43T: Transhipment Alanı Nedir?
Akreditif açılışı için kullanılan MT 700 SWIFT mesajında yani akreditif metninde, aktarmaya izin verilip verilmediği bilgisi 43T: Transhipment alanında belirtilir. 43T alanı MT 700 mesajında opsiyonel bir alandır; kullanıldığında aktarmaya ilişkin izin durumunu gösterir. Bununla birlikte akreditifin tamamı, varsa MT 701 devam mesajları ve sonradan düzenlenen değişikliklerle birlikte okunmalıdır.
SWIFT standartları gereği, bu alanda yalnızca belirli kodlar kullanılabilir. Bu kodlar ve anlamları şu şekildedir:
| SWIFT Kodları | Açıklama | Taşıma Sürecine Etkisi |
| ALLOWED | Aktarmaya izin verilir. | Mallar bir taşıma aracından diğerine aktarılabilir. |
| NOT ALLOWED | Aktarmaya izin verilmez. | Mallar yükleme aracından başka bir araca aktarılmadan taşınmalıdır. |
CONDITIONAL | Aktarma belirli koşullara bağlıdır. | Ek şartlar akreditif şartlarında ayrıca belirtilir; yalnızca tanımlanan liman veya noktalarda aktarma yapılabilir. |
"CONDITIONAL" (Şartlı Aktarma) Seçeneği Nasıl Kullanılır?
Akreditif işlemlerinde ithalatçı (amir), malların aktarılmasına tamamen izin vermek (ALLOWED) veya tamamen yasaklamak (NOT ALLOWED) yerine, yalnızca belirli limanlardan veya belirli koşullarla aktarma yapılmasına izin verebilir. SWIFT standartları doğrultusunda bu süreç şartlı aktarma (conditional transhipment) olarak tanımlanır.
“CONDITIONAL” seçeneği, aktarmaya yalnızca akreditif metninde belirtilen belirli koşullar altında izin verildiği durumlarda kullanılır. Bu koşullar belirli bir liman, rota, taşıma şekli, taşıyıcı veya başka bir operasyonel şartla ilgili olabilir. Bu durumda, akreditif metninde 43T alanında "CONDITIONAL" yazılır ve genellikle 47A: Ek Şartlar alanında (Amir Banka'nın uygulamasına bağlı olarak farklı bir alan da kullanılabilir) aktarmaya hangi koşullarda izin verildiği açıkça belirtilir.
Örneğin:
- ''TRANSHIPMENT IS ALLOWED ONLY AT SINGAPORE PORT”
- “TRANSHIPMENT, IF ANY, IS ALLOWED ONLY AT JEBEL ALI PORT, UAE.”
CONDITIONAL seçeneği SWIFT formatında bir seçenek olup, aktarmaya hangi şartlarla izin verildiği akreditifin diğer alanlarında, uygulamada çoğunlukla 47A: Additional Conditions alanında, açıkça belirtilmelidir.
UCP 600 Kuralları Çerçevesinde Aktarma Kuralları
UCP 600’de aktarma (transhipment) konusu, talep edilen taşıma belgesinin türüne göre farklı hükümler kapsamında değerlendirilir.
Örneğin;
Akreditif ''En Az İki Farklı Taşıma Şeklini Kapsayan Taşıma Belgesi'' kapsamında yükleme yapıldığını gösteren multimodal bir taşıma belgesi talep ediyorsa aktarma konusu UCP 600'de aşağıdaki şekilde tanımlanmıştır:
Bu maddenin amacına yönelik olarak aktarma, akreditifte belirtilen sevk, teslim alma veya yükleme yerinden akreditifte belirtilen nihai varış yerine yapılan taşıma sırasında (farklı taşıma şekilleri olsun olmasın) bir taşıma aracından boşaltma yapmak ve diğer bir taşıma aracına tekrar yükleme yapmak anlamına gelir.
UCP 600 - Madde 19 (b)
Akreditif limandan limana taşımayı gösteren bir Konşimento (Bill of Lading) talep ediyorsa aktarma konusu UCP 600'de aşağıdaki şekilde tanımlanmıştır:
Bu Maddenin amaçlarına yönelik olarak aktarma, akreditifte belirtilen yükleme limanından akreditifte belirtilen boşaltma limanına yapılan taşıma sırasında bir gemiden boşaltma yapmak ve diğer bir gemiye tekrar yükleme yapmak anlamına gelir.
UCP 600 - Madde 20 (b)
Akreditif hava yolu ile yapılan taşımayı gösteren bir Air Waybill talep ediyorsa aktarma konusu UCP 600'de aşağıdaki şekilde tanımlanmıştır:
Bu maddenin amaçlarına yönelik olarak aktarma, akreditifte belirtilen kalkış havalimanından akreditifte belirtilen varış havalimanına yapılan taşıma sırasında bir uçaktan boşaltma yapmak ve diğer bir uçağa tekrar yükleme yapmak anlamına gelir.
UCP 600 - Madde 23 (b)
Akreditif kara yolu veya demir yolu ile yapılan taşımayı gösteren bir Kara yolu veya Demir yolu Taşıma Belgesi talep ediyorsa aktarma konusu UCP 600'de aşağıdaki şekilde tanımlanmıştır:
Bu maddenin amacına yönelik olarak aktarma, akreditifte belirtilen yükleme, sevk veya taşıma yerinden akreditifte belirtilen varış yerine yapılan taşıma sırasında, aynı taşıma şekli dahilinde, bir taşıma aracından boşaltma yapmak ve diğer bir taşıma aracına tekrar yükleme yapmak anlamına gelir.
UCP 600 - Madde 24(d)