Akreditif Değişikliklerinde Teyit Bankası’nın Rolü ve UCP 600 Kuralları

Teyitli bir akreditifte amir bankanın değişikliği düzenlemesi, değişikliğin lehtar ve teyit bankası bakımından kendiliğinden bağlayıcı hâle geldiği anlamına gelmez.

Amir banka, değişikliği düzenlediği andan itibaren değişiklikle geri dönülemez biçimde bağlı olmakla birlikte, lehtarın değişiklikle bağlı hâle gelmesi değişikliği açıkça veya UCP 600 Madde 10(c) uyarınca uygun bir ibraz yoluyla kabul etmesine bağlıdır.

Teyit bankası ise değişikliği teyit kapsamına almak zorunda değildir; değişikliği yalnızca ihbar ederek kendi teyit taahhüdünü değiştirilen şartlara genişletmemeyi seçebilir.

Uygulamada değişiklik ihtiyacı hem amir hem de lehtar tarafından gündeme getirilebilir. Değişiklik talebinin lehtardan gelmesi durumunda, lehtar, taleplerini amire ileterek akreditifte değişiklik yapılmasını talep eder. Bununla birlikte, bir değişiklik talebi, amirin kendisine özgü bir gereksinimi sonucunda da ortaya çıkabilir.

Ancak, akreditif şartlarında değişiklik yapılabilmesi için talimat verme yetkisi yalnızca Amir’e aittir. Amir banka, akreditifte değişiklik yapabilmek için amirin talimatına ihtiyaç duyar; lehtar veya diğer taraflardan gelen talepler doğrudan değişiklik talimatı niteliğinde kabul edilmez.

Diğer taraftan Amir Banka, müşterisinden (Amir) gelen her değişiklik talebini kabul etmekle yükümlü değildir. Bankalar; kendi iç kredi politikaları, uluslararası yaptırımlar (sanctions), uyum kuralları ve yerel mevzuat gereksinimleri doğrultusunda değişiklik taleplerini reddetme hakkını saklı tutar.

UCP 600 - Madde 10(a) uyarınca, halihazırda açılmış bir akreditif;

• Lehtarın,
• ve varsa Teyit Bankası’nın

onayı olmadan değiştirilemez veya iptal edilemez.

UCP 600 – Madde 10(a)'da bu konu aşağıdaki şekilde belirtilmiştir:

Yani UCP 600'e göre Teyit Bankası, akreditif açılışından sonra akreditif şartlarında değişiklik yapıldığında bu değişiklikleri kabul etmek yani teyit kapsamına dahil etmek zorunda değildir.

Örneğin aşağıdaki durumlarda teyit bankası, değişikliği teyit kapsamına almamayı tercih edebilir:

• Değişiklik, bankanın iç politikalarına uygun olmayabilir
• Değişikliğin içeriği yerel mevzuata aykırı olabilir
• Değişiklik Teyit Bankası'nın uyum kuralları açısından sakıncalı bulunabilir (örneğin, akreditif kapsamında yüklenecek malın yasaklı olması, yükleme/boşaltma limanlarının yasaklı olması, belgeleri düzenleyenlerin tarafların yasaklı olması, malın menşe ülkesinin yasaklı olması gibi hususlar)
• Değişiklik tutar artırımı gibi riski artırıcı bir düzenleme içermesi durumunda, Teyit Bankası'nın Amir Banka'ya tahsis ettiği limitler söz konusu tutar artırımı için müsait olmayabilir

Teyit Bankası, bir değişikliği teyidi kapsamına almayı kabul ederse, bu durumu yazılı olarak bildirmesi gerekmektedir. UCP 600 – Madde 10(b) maddesinde bu konu aşağıdaki şekilde belirtilmiştir.

Teyit Bankası, değişikliği teyidi kapsamına aldığını bildirdiği andan itibaren, değişiklik maddelerinden geri dönülemez şekilde sorumlu olur. Bu, Teyit Bankası’nın değişiklikle ilgili yükümlülükleri kabul ettiği sonucunu doğurur.

Teyit Bankası, bir değişikliği teyidi kapsamına almadan yalnızca ihbar etmeyi seçebilir. Bu durumda:

• Ancak UCP 600 Madde 9 gereği, değişikliğin gerçekliğini kontrol etme ve durumu gecikmeksizin lehtara doğru şekilde bildirme sorumluluğu devam eder.
• Teyit Bankası, değişikliği teyidi kapsamına almadığını gecikmeksizin Amir Banka’ya ve ihbar yazısında Lehtar’a bildirmelidir.
• Teyit bankasının değişikliği teyit kapsamına almaksızın ihbar etmesi hâlinde, teyit bankası değiştirilen şartlar bakımından kendi bağımsız ödeme veya iştira taahhüdünü genişletmiş olmaz. Bununla birlikte, değişiklik öncesinde teyit kapsamında bulunan şartlardan doğan taahhüdü, ilgili şartların yürürlükte kaldığı ölçüde devam eder.

Yukarıda bahsedilen kriterlerin yanında Teyit Bankası, akreditif şartlarındaki değişiklikleri değerlendirirken, değişikliğin risk artırıcı veya azaltıcı unsurlar içerip içermediğini dikkate alır:

• Akreditif vadesinin veya ödeme vadesinin uzatılması.
• Akreditif tutarının veya artı yönde tolerans oranının artırılması.
• Bankanın ilave risk almasını gerektiren diğer unsurlar.

Bu tür değişiklikler, Teyit Bankası'nın değişikliği teyidi kapsamına almamasının en yaygın sebeplerindendir. Teyit Bankası'nın teyit eklemek için Amir Banka'ya tahsis ettiği limitlerin dolu olması ve limit artırımı yapmak istememesi ise temel nedenlerdendir.

• Talep edilen belgelerin adet sayısının artırılması. (örneğin 2 orijinal fatura yerine 4 orijinal fatura vb.)
• Belirli belgelerin silinmesi veya eklenmesi. (örneğin packing list maddesinin silinip weight list maddesi eklenmesi vb.)
• Son yükleme tarihinin öne çekilmesi.
• Akreditif tutarının veya tolerans oranının azaltılması.
• Yükleme ve/veya boşaltma limanının değiştirilmesi.

Bu tür değişiklikler, değişikliğin niteliğine ve bankanın risk/uyum değerlendirmesine bağlı olarak daha kolay kabul edilebilmektedir.

Teyit Bankası, bir değişikliği teyidi kapsamına aldığını yazılı olarak bildirdiği andan itibaren, değişiklikle ilgili tüm maddelerden geri dönülemez şekilde sorumlu olur.

Sonuç olarak teyitli bir akreditifte amir bankanın değişikliği düzenlemesi, değişikliğin lehtar ve teyit bankası bakımından kendiliğinden bağlayıcı hâle geldiği anlamına gelmez. Amir banka, değişikliği düzenlediği andan itibaren değişiklikle geri dönülemez biçimde bağlı olmakla birlikte, lehtarın değişiklikle bağlı hâle gelmesi değişikliği açıkça veya UCP 600 Madde 10(c) uyarınca uygun bir ibraz yoluyla kabul etmesine bağlıdır. Teyit bankası ise değişikliği teyit kapsamına almak zorunda değildir; değişikliği yalnızca ihbar ederek kendi teyit taahhüdünü değiştirilen şartlara genişletmemeyi seçebilir.