Akreditif Sürecinde Kullanılan SWIFT Mesajları ve İşlevleri

Uluslararası bankacılık uygulamasında, akreditiflere ilişkin bankalar arası iletişimde ağırlıklı olarak SWIFT MT Kategori 7 mesajları kullanılır. Kategorinin güncel adı “Documentary Credits and Guarantees/Standby Letters of Credit”tir ve akreditif, garanti ve standby akreditif işlemlerine ilişkin çeşitli mesaj tiplerini içerir.

Bir akreditif, yaşam döngüsü boyunca

• açılış,
• değişiklik,
• vesaik ibrazı,
• rezerv bildirimi ve
• ödeme

gibi pek çok farklı aşamadan geçer.

Akreditifin farklı aşamalarındaki bankalar arası talimat, ihbar, bildirim ve yetkilendirmeler, işlemin yapısına bağlı olarak belirli SWIFT mesaj tipleriyle iletilebilir. Mesaj tipi, iletişimin teknik formatını belirler; tarafların yükümlülükleri ise akreditif metni, uygulanabilir ICC kuralları, bankalar arası düzenlemeler ve ilgili hukuk çerçevesinde değerlendirilir.

Akreditif sürecinin başlatılması, akreditif açılışının gerçekleştirilmesi ve teknik detaylarının muhabir bankalara iletilmesi bu kategorideki mesajlarla gerçekleştirilir.

MT 700 SWIFT Mesajı, Amir Banka tarafından İhbar Bankası'na gönderilen ve akreditif açılışını gerçekleştirmek için kullanılan SWIFT mesajıdır. Bu mesajı gönderen banka, kural olarak akreditifi açan ve uygun ibrazı karşılamaya yönelik yükümlülük üstlenen Amir Banka'dır.

Akreditifin tüm şartları, kuralları ve belge gereklilikleri MT 700’de ve varsa onun ayrılmaz devamı niteliğindeki MT 701 mesajlarında belirtilir. Sonraki değişiklikler ile ayrı rambursman talimatları ayrıca dikkate alınmalıdır.

MT 701 SWIFT Mesajı, MT 700 mesajında yer alan belirli uzun metin alanlarının kapasitesinin aşılması hâlinde kullanılan ve MT 700 mesaj dizisinin ayrılmaz parçasını oluşturan devam mesajıdır. Tek başına bağımsız bir akreditif açılış mesajı veya değişiklik mesajı olarak değerlendirilmez.

Yürürlükteki SWIFT standartları uyarınca, bir MT 700 mesaj dizisine en fazla yedi adet MT 701 devam mesajı eklenebilir. Mesaj sayısı ve format sınırlamaları, işlemin gerçekleştirildiği tarihte yürürlükte bulunan SWIFT Standards MT sürümünden teyit edilmelidir.

MT 705 SWIFT mesajı, operatif akreditif düzenlenmeden önce akreditifin açılacağına ilişkin ön ihbarın ilgili bankaya iletilmesi amacıyla kullanılır. Ön ihbar, operatif akreditifin yerine geçmez; ancak akreditif UCP 600’e tabi ise madde 11(b)’de öngörülen bağlayıcı sonucu doğurabilir. Pratikte çok sık kullanılan bir mesaj türü değildir.

Akreditif UCP 600’e tabi ise, madde 11(b) uyarınca ön ihbar ancak akreditifi açan banka operatif akreditifi düzenlemeye hazır olduğunda gönderilmeli; ön ihbarı gönderen banka, ön ihbarla çelişmeyen operatif akreditifi gecikmeksizin açmakla dönülemez biçimde bağlı olmalıdır.

Uygulamada, MT 705 tüm operasyonel şartları içermediği için, ticari pratikte yükleme ve üretim süreçlerinin genellikle asıl MT 700 mesajı teslim alındıktan sonra başlatıldığı görülmektedir.

MT 730 SWIFT Mesajı, Category 7 kapsamında gönderilen bir mesajın alındığını teyit etmek için kullanılan alındı/teyit mesajıdır. Uygulamada özellikle akreditif açılış ve değişiklik mesajlarının alındığını bildirmek amacıyla kullanılabilir.

Açılmış bir akreditifin şartlarında değişiklik veya revize yapılması gerektiğinde devreye giren mesaj türleridir.

MT 707 SWIFT Mesajı, açılan bir akreditifin şartlarında açılış sonrasında değişiklik yapmak için kullanılır. Amir Banka tarafından İhbar Bankası'na veya bir İhbar Bankası tarafından diğer İhbar Bankası'na veya Transfer Bankası tarafından İhbar Bankası'na gönderilebilir.

MT 708 SWIFT Mesajı, MT 707 mesajının devam sayfasıdır; değişiklik metninin uzun olduğu durumlarda ek sayfaları temsil eder.

Amir Banka'nın lehtarın bankasıyla doğrudan SWIFT şifre bağlantısı (RMA) bulunmadığı durumlarda, akreditif önce bir muhabir bankaya gönderilir.

Amir Banka’nın akreditifi lehtarın bankasına doğrudan iletmediği veya akreditifin üçüncü bir banka/ara banka üzerinden ihbar edildiği durumlarda MT 710 mesajı kullanılabilir. Bu yapı uygulamada, doğrudan muhabirlik veya uygun SWIFT/RMA ilişkisinin bulunmadığı işlemlerde de görülebilir.

MT 711 SWIFT mesajı, gerektiği durumlarda MT 710 mesajının devam sayfası olarak kullanılır. MT 711 mesajı MT 710 mesajının 2., 3., 4.,.. sayfaları gibi düşünülebilir. Bir adet MT 710 mesajının devamında maksimum 7 adet MT 711 mesajı kullanılabilir.

Transferable (Devredilebilir) akreditiflerin yer aldığı operasyonlarda kullanılan özel mesaj setleridir. Transfer yetkisi verilen banka tarafından ikinci lehtar'ın bankasına akreditifi devretmek için kullanılan SWIFT mesajlarıdır.

MT 720 SWIFT mesajı, devredilebilir bir akreditifte, birinci lehtarın talimatıyla akreditifi transfer etmek üzere yetkilendirilen bankanın (transferring bank) akreditifi ikinci lehtarın bankasına devretmesi için kullanılan mesajdır.

Akreditifi açan banka, amirin başvurusu üzerine birinci lehtar lehine transfer edilebilir bir akreditif düzenleyebilir. Daha sonra birinci lehtar, akreditifte transfer bankası olarak yetkilendirilen bankadan, UCP 600 madde 38’deki şartlar çerçevesinde akreditifin tamamen veya kısmen ikinci lehtara transfer edilmesini talep edebilir. Bankalar arası transfer bildirimi uygun işlem yapısında MT 720 ile iletilebilir.

MT 721 SWIFT Mesajı, gerektiği durumlarda MT 720 mesajının devam sayfası olarak kullanılır. MT 721 mesajı MT 720 mesajının 2., 3., 4.,.. sayfaları gibi düşünülebilir. Bir adet MT 720 mesajının devamında maksimum 7 adet MT 721 mesajı kullanılabilir.

Akreditif operasyonlarının en kritik aşamalarından olan doküman kontrolü ve rezerv yönetimi bu mesajlar üzerinden yürütülür.

MT 734 SWIFT mesajı, amir banka veya görevli banka tarafından, kendisine ibraz edilen belgelerin dış görünüşleri itibarıyla akreditif şartlarına uygun bulunmadığını ve bu nedenle reddedildiğini bildirmek için kullanılır. Bu mesajda ret gerekçeleri/rezervler ve belgelerin akıbetine ilişkin talimatlar yer alır.

MT 734 ile yapılacak ret bildirimi; bankanın ödeme veya iştira etmeyi reddettiğini, ret kararına dayanak oluşturan tüm uygunsuzlukları ve belgelerin hangi statüde tutulduğunu ya da ne şekilde işlem göreceğini açıkça içermelidir. UCP 600 Madde 16(d) uyarınca, bankanın ret hakkını kaybetmemesi için bu bildirimin, vesaik ibrazını takip eden en geç beşinci banka iş gününün bitimine kadar yapılması gerekir.

MT 750 SWIFT mesajı, belgelerde tespit edilen uygunsuzlukları bildirmek ve bu uygunsuzluklara rağmen belgelerin işleme alınması, ödeme/kabul/iştira yapılması veya vadeli ödeme taahhüdüne girilmesi için yetki talep etmek amacıyla kullanılır.

Bu yetkinin talep edilmesi, teknik olarak rezervlerin ortadan kalktığı anlamına gelmez; işlem, ilgili tarafın mevcut rezervlere rağmen belgeleri kabul etmesi esasına dayanır.

MT 752 SWIFT mesajı; amir banka veya amir banka tarafından yetkilendirilmişse görevli banka tarafından, daha önce bir MT 750 Rezerv İhbarı veya başka bir yolla talep edilen ödeme/kabul/iştira veya vadeli ödeme taahhüdüne girme yetkisi talebine yanıt olarak, ödeyen/kabul eden/iştira eden bankaya gönderilir.

Alıcıya (mesajı alan bankaya), vesaikin diğer yönlerden usulüne uygun olması kaydıyla, mevcut rezervlere (uygunsuzluklara) bakılmaksızın kabul edilebileceğini bildirmek amacıyla kullanılır.

MT 740 SWIFT mesajı, amir banka tarafından rambursman bankasına gönderilir. Mesajı alan taraf uygulamada Amir Banka'nın hesap muhabiridir ve bir akreditif kapsamındaki ödeme veya iştira işlemlerine ilişkin rambursman taleplerini karşılamasını istemek amacıyla kullanılır.

MT 740, rambursman bankasına, mesajda yer alan talimatlara uygun olarak gerçekleştirilen ödeme talepleri karşılığında, gönderen bankanın hesabını (veya belirtilmişse Gönderen bankanın şubelerinden birinin hesabını) borçlandırma yetkisi verir.

Akreditifte aksi belirtilmediği sürece bu mesaj ve rambursman süreci, ICC'nin URR 725 (Bankalar Arası Rambursmanlara İlişkin Birörnek Kurallar) kitapçığına tabidir. MT 740, rambursman bankasına vesaik inceleme yükümlülüğü yüklemeden, yalnızca mesajdaki talimatlara istinaden gönderen bankanın hesabını borçlandırma yetkisi verir.

MT 742 SWIFT mesajı, ödeyen veya iştira eden banka tarafından, yaptığı ödeme veya iştira işlemleri nedeniyle kendisini ramburse etmeye yetkili kılınan bankaya gönderilir. Mesajın gönderilme amacı rambursman bankasından ödemeyi talep etmektir.

MT 744 SWIFT mesajı, rambursman bankası tarafından rambursman talebinde bulunan bankaya gönderilir. MT 744, rambursman bankasının rambursman talebini ilgili rambursman yetkisinde belirtilen şartlarla görünüşte uyumlu bulmadığını ve talebi hangi gerekçelerle karşılamadığını talepte bulunan bankaya bildirmek amacıyla kullanılır. Bu kontrol, akreditif altında ibraz edilen ticari belgelerin uygunluk incelemesi değildir.

MT 747 SWIFT mesajı,  MT 747, daha önce MT 740 ile verilen rambursman yetkisinin değiştirilmesi amacıyla kullanılır. Bu mesaj akreditif değişikliğinin yerine geçmez. Akreditifteki bir değişiklik rambursman yetkisini etkiliyorsa, ilgili rambursman talimatı ayrıca MT 747 ile güncellenir.

Yapılan değişiklik, rambursman yetkisinin ayrılmaz bir parçası olarak kabul edilir.

MT 754 SWIFT mesajı; ödeyen, kabul eden veya iştira eden banka ya da vadeli ödeme taahhüdüne giren banka tarafından amir bankaya gönderilir. Ayrıca, vesaikin ibraz edildiği banka tarafından, ödeme veya kabul yapmak üzere görevlendirilmiş bir bankaya da gönderilebilir.

Bu mesaj, vesaikin akreditif şartlarına uygun olarak ibraz edildiğini ve talimatlar doğrultusunda gönderilmekte olduğunu alıcı bankaya bildirmek amacıyla kullanılır.

MT 754 ayrıca ödeme veya iştira işleminin mutabakatı, rambursman talebinin ön bildirimi ya da ön borçlandırma bildirimi amacıyla da kullanılabilir.

MT 756 SWIFT mesajı, işlem yapısına göre akreditifi açan banka tarafından belgeleri gönderen bankaya veya rambursman bankası tarafından rambursman talebinde bulunan bankaya, yapılan ödeme ya da rambursman hakkında bilgi vermek amacıyla gönderilebilir. Mesajın gönderen ve alıcı rolleri, ilgili akreditif ve rambursman düzenlemesine göre belirlenir.

Alıcı bankaya, spesifik bir rambursman talimatı veya ödeme hükmü bulunmayan bir akreditif kapsamındaki kullanım (ibraz) için kendisine yapılan rambursman veya ödeme hakkında bilgi vermek amacıyla kullanılır.